Pesten? Juist goed?

Door Noortje Deutekom

Pestkoppen kunnen opgelucht ademhalen. Zij hebben niemand een complex aangedaan. En mensen die op school altijd de pineut zijn, moeten maar eens stoppen met zeuren. Pesten is namelijk goed. Althans, dat schrijft Editie NL op haar website.  Ter ere van de Dag tegen Pesten publiceert Editie NL een bericht dat de kop ‘Pesten is goed’ draagt. Klopt dit wel?
In de lead van het artikel door Editie NL snijdt de schrijver drie verschillende onderwerpen aan. In de eerste plaats zou het broodnodig zijn om een Dag tegen Pesten te organiseren, omdat er nog heel wat wordt afgepest. Vervolgens constateert de journalist dat treiteren helemaal niet zo slecht is. Later in de alinea valt te lezen dat de schooltijd voor sommigen ‘een echte hel’ is. De schrijver sluit de zin af met ‘maar ook onder ouderen wordt veel gepest’. De journalist brengt deze informatie zonder verdere ondersteuning door bronnen.

Opa pesten
In de tweede alinea, met als tussenkop ‘Opa pesten!’, hangt de journalist de bewering dat onder ouderen veel gepest wordt op aan een bron. Uit een onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen zou blijken dat één op de vijf ouderen weleens slachtoffer van pesterijen is. Uit een telefoontje naar Nijmegen blijkt dat het onderzoekm stamt uit oktober 2009. Editie NL meldt dat niet en brengt de uitkomst van het onderzoek als nieuws. Uit een persbericht van de universiteit – gepubliceerd op 5 oktober 2009 – blijkt dat inderdaad één op de vijf ouderen wordt gepest. De journalist schrijft daarnaast dat het Nationaal Ouderenfonds zegt dat in woonzorgcentra vrijwel net zoveel wordt gepest als op scholen. Uit een persbericht van het fonds blijkt dat dit inderdaad klopt.

De journalist laat verder nog weten het ‘tragisch’ te vinden ‘dat je op je oude leeftijd nog te maken krijgt met pesten’ en dat ‘jouw opa en oma daar ook tussen zitten’.

En dan het meest verrassende nieuws: pesten is goed. ‘Hoe naar pesten ook is, het is niet alleen maar verkeerd. Pesten is dé manier om grenzen af te tasten, maar ook dé manier om grenzen aan te geven’, zo zou primatoloog Jan van Hooff de journalist hebben verteld. Voor de goede orde: een primatoloog is iemand die opperdieren en/of apen observeert. De journalist onderbouwt zijn bewering met een weinigzeggende quote van Van Hooff. “Je ziet dat de apen die nauwelijks reageren op pesten weinig worden gepest en dat degenen die beginnen te krijsen altijd het slachtoffer zijn.” Echter, de quote van Van Hooff dat pesten goed zou zijn, komt alleen terug in de kop, tussenkop en in de eerste alinea van het stuk. De primatoloog zegt nergens letterlijk “pesten is goed”.

Joost mag het weten
Tijd om een belletje te plegen naar Van Hooff. De onderzoeker blijkt ontzet. “Hoe ze eraan komen, mag Joost weten.” De primatoloog blijkt op de Dag tegen Pesten te zijn geïnterviewd voor een televisie-item voor Editie NL. “Ze willen dan snel commentaar en het moet snel opgenomen worden. Ze pakken een paar quotes en daar heb je dan vervolgens geen controle meer over”, licht hij toe. “Ik heb gezegd dat pesten heel natuurlijk is, maar het is populistisch versimpeld en uit zijn verband gerukt.” Van Hooff staat dus duidelijk niet achter het verhaal van Editie NL.

De andere quotes van Van Hooff in het artikel zijn wel juist, zo zegt hij. Het gaat om de volgende uitspraken: “Pesten is de manier om grenzen af te tasten, maar ook (voor het slachtoffer dan) de manier om grenzen aan te geven” en “Je ziet dat de apen die nauwelijks reageren op pesten weinig worden gepest en dat degenen die beginnen te krijsen altijd het slachtoffer zijn.” Deze quotes kloppen dus, aldus van Hooff.

Aangepast
Uit het televisie-item waar Van Hooff naar verwijst, blijkt dat de primatoloog gelijk heeft. Editie NL plaatste een video van het volledige interview met de onderzoeker, maar ook daar komt de uitspraak ‘pesten is goed’ niet in naar voren. Van Hooff sluit het gesprek af met de mededeling dat hij contact op zal nemen met Editie NL, omdat hij niet blij is met de berichtgeving. Dat lijkt hij inderdaad te hebben gedaan, want inmiddels heeft het medium het bericht aangepast. Het verhaal heeft de kop ‘Dieren pesten ook’ gekregen. De lead is veranderd en sluit nu af met de zin: ‘Maar mensen zijn niet de enige die pesten. Pesten komt zelfs bij apen voor. En dat gaat dan van onschuldige plagerijen tot hinderlijke treiterijen.’

Ook de alinea waarin Van Hooff aan het woord komt, is herschreven. De tussenkop luidt nu ‘Ook dieren pesten’. De journalist schrijft: ‘Hoe naar pesten ook is, vooral jonge dieren leren er ook van. Plagen is ‘n manier om grenzen af te tasten, te kijken hoe ver je kunt gaan. Al is het maar omdat de treiterkop soms door anderen wordt afgestraft, aldus de primatoloog.

Editie NL
Tijd om Editie NL met het verhaal te confronteren. Op de website is alleen een centraal nummer van RTL te vinden. De telefonist wil het nummer van de redactie niet geven, “want ze werken in een klein team en hebben niet de tijd om iedereen te woord te staan.” Mailen dus. Eindredacteur Corinne Pammerel laat in een korte reactie weten dat zij niet meer mee wil werken aan FHJ Factcheck.

Conclusie:
De meerderheid van de beweringen die Editie NL in haar bericht doet, is waar. Het verhaal van Jan van Hooff is echter uit zijn verband getrokken. De woorden ‘Pesten is goed’ heeft Van Hooff nimmer in de mond genomen, terwijl deze bewering in eerste instantie als kop boven het artikel stond. De redactie van Editie NL heeft dit erkend en heeft het artikel, na klachten van Van Hooff, aangepast. Editiee NL was niet bereid mee te werken met FHJ Factcheck.

Bronnen:
- Editie NL – Artikel ‘Pesten is Goed’

- Radboud Universiteit Nijmegen
- Nationaal Ouderenfonds

– Primatoloog Jan van Hooff

About these ads

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Een Reactie op “Pesten? Juist goed?

  1. Pingback: Factcheck. « noortje.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s