De schoen wringt bij BBC News

Door Erwin van Nuland

bbc logo
‘Women risk feet in fashion’s name’ kopt BBC News maandag 7 september  in de rubriek gezondheid. Vervolgens gaat vrijwel de hele wereldpers hiermee aan de haal. Een paar dagen later staat de teller bij Google News op zo’n honderd berichten met dezelfde strekking. En wat blijkt: al deze artikelen zijn gebaseerd op drie simpele vraagjes van een online onderzoeksbureau. Saillant detail: geen van de drie vragen heeft ook maar iets met mode te maken.


The Society of Chiropodists and Podiatrists is een Britse organisatie van pedicures en podotherapeuten en opdrachtgever voor dit onderzoek. Zij heeft dit uitbesteed aan het onderzoeksbureau YouGov. Dat is een online onderzoeksbureau waar men tegen betaling vragenlijsten kan invullen. Elke ingevulde vragenlijst levert minimaal 50 pence op.

Ook ondergetekende zag hier een goudmijntje in en heeft zijn eerste Britse pond verdiend door zijn profiel in te vullen. Maria Stortelder, docent onderzoek bij Fontys Social Studies, betwijfelt de betrouwbaarheid van dit soort onderzoeken: “Er kunnen allerlei vertekeningen optreden bij dergelijk betaald onderzoek, bovendien is het de vraag of dit onderzoek representatief is.”

Exacte vraagstelling
De vraagstelling waar alle gepubliceerde artikelen op zijn gebaseerd is erg summier. In eerste instantie worden de volgende twee vragen gesteld.
1. Heeft u een paar schoenen die niet de goede maat zijn voor uw voet?
2. Van welke van de volgende voetproblemen heeft u last (gehad)?
Bij de tweede vraag kan men kiezen uit de volgende problemen: eeltknobbel, eksteroog, schimmelinfectie, kloven, ingegroeide teennagels, zweren, overbelaste voeten of wratten. Als de geënquêteerde geen van deze problemen heeft, kan hij nog kiezen tussen ‘andere’ en ‘ik heb geen last van voetproblemen’.

De derde vraag is vervolgens alleen voor hen die voetproblemen hebben.
3. Heeft u ooit medisch advies gezocht voor uw voetproblemen?

Persbericht
De club van pedicures en podotherapeuten heeft zelf een conclusie gekoppeld aan de uitslagen van dit onderzoek. Volgens hen komen alle problemen door het dragen van verkeerd schoeisel. Dit is ook de tendens van het persbericht met als kop: “It’s official, sales really are bad for your health”. De percentages uit het onderzoek worden genoemd en de link wordt rechtstreeks gelegd met modeverschijnselen.

Als persbericht is hier niets verkeerd aan, want alle  aandacht voor de podotherapeuten is voor deze beroepsgroep mooi meegenomen. Iedere lezer die bij zichzelf te rade gaat en hulp gaat zoeken voor het probleem zorgt voor extra inkomsten in de branche. De fout ligt echter wel bij de journalisten die zonder controle op het onderzoek de uitkomsten, met daarbij de link naar mode, publiceren.

Reactie journalisten
Twee van de Nederlandse journalisten die geschreven hebben over dit onderwerp refereren direct naar BBC News als ze geconfronteerd worden met deze bevindingen. Eelko Rol van Sp!ts verklaart dat BBC News zijn belangrijkste bron was en hij ook niet dieper in het onderzoek is gedoken. Hij geeft toe dat het niet de schoonheidsprijs verdient en noemt ook de komkommertijd in zijn verklaring. Er was die dag sprake van een lege plek op de pagina en dit leek hem een goed bericht om dat gat te dichten. Zijn verwachting was ook dat het in een kadertje geplaatst zou worden, dat verderop in de krant gepubliceerd zou zijn. Nu stond het stuk midden op pagina 5.

Peter Schong van De Pers heeft het nieuws ook van BBC News geplukt en ook voor hem was dit genoeg om het bericht te vertrouwen. In het geval van De Pers is het artikel niet in de krant geplaatst maar op de website onder het kopje opmerkelijk beland. De redacteur vond het daarom ook niet zo’n probleem dat het bericht eigenlijk niet klopt. Het gaat volgens hem over een niet al te serieus bericht  waarvoor niet de tijd is om het allemaal te checken.

FHJ Factcheck heeft uiteraard zijn best gedaan om bij BBC na te trekken hoe de redactie tot dit bericht ie gekomen. Tot nog toe is het echter niet gelukt om een antwoord los te krijgen.

Bronnen:
Peter Schong (De Pers)
Maria Stortelder, docent onderzoek bij Fontys Social Studies
Eelko Rol (Spits)

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s