Stagneert de opmars van de salafisten?

Door Nasrah Habiballah en Mark Reuvers

nos-journaalEen hot item bij uitstek: het salafisme. Sinds de moord op Theo van Gogh (2 november 2004) wordt de nieuwsconsument platgegooid met berichtgeving over de salafisering onder moslimjongeren. Maar de storm lijkt te gaan liggen: de dagbladen AD,Trouw en de Telegraaf pakken uit met de kop ‘Groei van het salafisme stagneert’. Hoe komen zij tot die conclusie?

De journalistieke onderbouwing  is waar het voor FHJ Factcheck  om draait. Het NOS Journaal zond op 9 september een item uit en het ANP maakte naar aanleiding hiervan een bericht, nadat de AIVD was gebeld om het waarheidsgehalte van het bericht te verifieren, aldus de chef van het ANP-nieuws Patrick Selbach. Diverse kranten, waaronder het Algemeen Dagblad, de Volkskrant en De Telegraaf  namen het bericht een dag later over. De koppen waren allemaal hetzelfde.  De inhoud van de artikelen was  eveneens zo goed als gelijkwaardig aan elkaar.

Bedenkingen
Een gesprek van Robert Bas, onderzoeksjournalist en salafismevolger bij uitstek, met bronnen binnen de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) vormde de aanzet tot de reportage van de NOS. Bas voerde een gesprek met bronnen binnen de AIVD aangaande een nog te verschijnen onderzoek naar het salafisme in Nederland.  Het officiële rapport moet nog  wel openbaar gemaakt worden. Hoe en wanneer dat exact gebeurt, kan  de AIVD ons niet vertellen.

Bas heeft bedenkingen bij de werkwijze van zijn collega’s: “Mijn collega’s hebben waarschijnlijk een bericht van het ANP gekregen, vervolgens neemt men contact op met de AIVD om te verifiëren of dit bericht klopt. Bij een ‘ja’ wordt het bericht hierna zonder aarzelen geplaatst. Diverse media hebben geen onderzoeksjournalisten in dienst en hebben niet de tijd om iemand in een complex onderwerp te laten graven. Gekscherend zou je dus kunnen zeggen dat mijn collega’s veel vertrouwen in de NOS hebben!’’

Klopt de constatering van Bas dat zijn collega’s linea recta putten uit een bericht van ANP? Na een rondje langs de velden te hebben gedaan luidt het antwoord: ja!

Een onderzoek van de AIVD naar (het aantal) salafisten in Nederland juist en eenvoudig aan de lezer presenteren, is niet eenvoudig. De Algemene Inlichtingen-en Veiligheidsdienst wil tegenover FHJ Factcheck  niet uitweiden over zijn werkwijze. De persvoorlichtster wil slechts kwijt  dat er een rapport aankomt en dat het onderzoek kwalitatief van aard is.

Het is  per definitie  behoorlijk lastig om een  onderzoek uit te voeren naar het aantal salafisten in ons land. Hoe doe je dit? Met een meetlat de baarden van moslims opmeten? Cultureel antropoloog Martijn de Koning, tevens de schrijver van het boek Zoektocht naar de ware islam, is al geruime tijd bezig met volgen van de islamitische gemeenschap in Nederland. De Koning over de onderzoeken van de AIVD: “Het probleem met de AIVD is dat het orgaan niet te controleren is. Bovendien is het onduidelijk hoe men aan de gegevens komt.’’

De niet bepaald transparante werkwijze van de Algemene Inlichtingen-en Veiligheidsdienst maakt het werk voor de journalist er niet makkelijker op natuurlijk! Bas heeft overigens nog wel een indicator voor de AIVD voor ons in petto: “Uit onderzoek is gebleken dat het aantal bezoekers van het gebed in de salafistische moskeeën op vrijdagmiddag, de islamitische variant op de christelijke zondag, de afgelopen periode gelijk is gebleven.’’

Stagnatie
Dan nog het waarheidsgehalte van de berichtgeving. De Koning: “Persoonlijk heb ik het idee dat in 2007 de stagnatie al is ingezet. Ik heb mensen zien komen en gaan binnen de gebedshuizen, inmiddels zie ik vaak dezelfde gezichten. Maar mijn onderzoek is niet kwantitatief.’’ Bas heeft op zijn beurt een andere visie: “In mijn optiek is de stagnatie zo’n half jaar geleden begonnen. Andere onderzoekers kunnen natuurlijk een andere opinie hebben omdat het om een signalering blijft gaan.’’ Controleren of de berichtgeving in onze landelijke berichtgeving actueel en correct is, blijft erg moeilijk.

Tot slot is een ding duidelijk: dat er weinig duidelijk is! De AIVD, die geen openheid van zaken geeft en het feit dat het zijn van een salafist niet in je paspoort staat zijn factoren die de berichtgeving bemoeilijken. Het magische woord lijkt ons onderzoeksjournalistiek. Gedegen onderzoek naar dergelijke onderwerpen die gevoelig zijn gezien de huidige maatschappelijke discussie, lijkt een must! ANP als allesomvattende bron gebruiken getuigt niet van een diepgravende journalistieke wil.

Bronnen:
Robert Bas, onderzoeksjournalist NOS
Martijn de Koning, cultureel antropoloog
Patrick Selbach, chef nieuws ANP

 

Advertisements

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Een Reactie op “Stagneert de opmars van de salafisten?

  1. Pingback: C L O S E R » Blog Archive » AIVD – Stagnatie groei salafisme?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s