Mahmoud en zijn vermeende joodse achtergrond

Door Mark Reuvers

logo-anpHeeft ’s werelds bekendste antisemiet joodse wortels? Volgens de koppen boven artikelen van Spitsnieuws en Metro wel. Boven de bewuste stukken staat immers: ‘Ahmadinejad heeft joodse achtergrond’. FHJ Factcheck ging op onderzoek uit.


De bron van het artikel over de man, die in 2005 de woorden Holocaust en mythe in één adem noemde, is de Britse krant the Daily Telegraph. Deze krant onderzocht een foto uit 2008 waarop de president zijn paspoort laat zien. Op het paspoort staat dat Ahmadinejad voorheen door het leven ging als Sabourjian. Sabourjian is een veelvoorkomende achternaam in Aradan, de geboorteplaats van de huidige president van Iran.

Toen Ahmadinejad de leeftijd van vier jaar bereikte, omarmden zijn ouders de islam, aldus de experts in het artikel van the Daily Telegraph. Een van aangehaalde experts is Ali Nourizadeh van the Centre for Arab and Iranian Studies en de andere opgevoerde bron is een niet bij naam genoemde Iraniër met joodse roots.

“Een betrouwbare bron”
Een onderzoekje via Google leert dat Ali Nourizadeh tevens journalist van beroep is en dat zijn organisatie the Centre of Arab and Iranian Studies fel ageert tegen de islamitische republiek Iran.

De auteurs van het artikel Britse artikel zijn Damien McElroy en Ahmad Vahdat. McElroy vertelt aan FHJ Factcheck: “Ahmadinejad sierde recentelijk natuurlijk regelmatig de headlines van het nieuws en dus was er voldoende reden om de achtergrond van de man te onderzoeken. De Iraniër met joodse achtergrond wilde anoniem blijven gezien de controverse rondom het onderwerp en dan met name dit onderwerp in combinatie met zijn eigen achtergrond. Deze wens accepteer ik uiteraard. Desalniettemin blijft deze persoon voor mij een betrouwbare bron. Ik zeg niet dat mijn bevindingen berusten op waarheid of dat hier sprake is van een theorie, ik signaleer slechts dat de link er is.”

Onder de artikelen in de Nederlandse media staat het ANP als bron vermeld. FHJ Factcheck polste bij Sp!ts waarom men bij de krant tot plaatsing van het artikel is overgegaan. Het relaas van eindredacteur Daniëlle Kool: “We hebben het artikel gewoon rechtstreeks overgenomen van het ANP. Het integraal overnemen van teksten van het ANP is voor kranten de normaalste zaak van de wereld.”

De vervolgvraag luidt: hoe is het ANP dan te werk gegaan? Bij monde van redacteur Patrick Selbach erkent het persbureau dat de titel Ahmadinejad heeft joodse achtergrond minimaal tussen aanhalingstekens had gemoeten, daar het daadwerkelijke artikel ingaat op de bevindingen van the Daily Telegraph en in het artikel dus maar één bron wordt geciteerd.

De schrijfster van het ANP-stuk, Bregje van der Wijst, laat weten: “Het stuk is dus op basis van het artikel in The Daily Telegraph geschreven. In de krant werden verschillende wetenschappers geciteerd, deze heb ik vervolgens gegoogled om te checken of zij al dan niet aan betrouwbare instanties zijn verbonden. Vervolgens ben ik overgegaan tot het schrijven van het stuk.’’ Wonderbaarlijk genoeg is dus ook de anonieme joodse Iraniër door de zoekmachine gegaan.

Conclusie
Concluderend kan FHJ Factcheck stellen dat het waarheidsgehalte van het bericht moeilijk te verifiëren is. Met behulp van gerichte onderzoeksjournalistiek zou een journalist een eind kunnen komen. Maar laat het daar nu net aan hebben ontbroken in dit specifieke geval. Zo werd een opinie van een bron al snel een vaststaand feit.

Bronnen:
Damien McElroy (The Daily Telegraph)
Daniëlle Kool (Sp!ts)
Patrick Selbach (ANP)
Bregje van der Wijst (ANP)

Postscriptum:
Naar aanleiding van de vragen van Bart Brouwers (zie hieronder) nog enkele toevoegingen en aanvullende opmerkingen:

De Telegraaf, het Algemeen Dagblad en Trouw berichtten eveneens over de vermeende joodse achtergrond van Ahmadinejad. Ook deze stukken zijn gebaseerd op het artikel van het ANP en hebben ongeveer dezelfde strekking als de verhalen in respectievelijk Sp!ts en Metro. De opmerking van Bart Brouwers is meer dan legitiem, de artikelen van De Telegraaf, het AD en Trouw hadden ook in het factcheck-artikel moeten staan. Uiteraard is het niet de intentie geweest van FHJ Factcheck om Metro en Sp!ts (alleen) als zondebokken aan te wijzen en overige kranten bewust te negeren.

Overigens heeft NRC Next op een blog op haar website nog een interessante toevoeging. Men heeft contact gezocht met de correspondent in Iran, Thomas Erdbrink. Die noemt het verhaal ‘zeer waarschijnlijk onzin’. Verder circuleren inmiddels op het web diverse weerleggingen op het verhaal van de bron van de diverse Nederlandse media: The Daily Telegraph. Een voorbeeld hiervan is dit artikel.

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

2 Reacties op “Mahmoud en zijn vermeende joodse achtergrond

  1. Waar ik – op basis van het bovenstaande – nu razend benieuwd naar ben, is of ook andere media het bericht van de Daily Telegraph hebben overgenomen. En of ze dat dan ook op basis van ANP of eigen berichtgeving deden. En indien dat laatste het geval was, of dat dan tot een andere inhoud dan die van het ANP heeft geleid. Is dat nog het uitzoeken waard?
    En áls inderdaad ook andere media dit nieuws hebben gemeld, heb ik nog een laatste vraag: waarom is Factchecker Mark Reuvers juist met Metro en Sp!ts aan de slag gegaan en niet met die andere kranten/sites/zenders?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s