‘Verjuffing’ slecht voor jongens?

Door Daniëlle Ponjé

Telegraaf‘Verjuffing onderwijs slecht voor jongens’, kopte De Telegraaf maandag 2 november. Het artikel op de dagbladpagina Vrouw is onderbouwd met drie bronnen, maar geen daarvan bevestigt de kop. FHJ Factcheck vroeg zich af waarop de journalist hem dan wel baseerde.

“Die heb ik zelf bedacht”, vertelt journaliste Daphne van Rossum. “Hij is gebaseerd op het interview dat ik had met Presley Bergen van de vereniging Beter Onderwijs Nederland.” Dat trekt FHJFactcheck in twijfel: Bergen geeft in het artikel aan dat jongens in een later stadium mogelijk slechter gaan presteren. De reden daarvoor is de manier van lesgeven van juffen in het basisonderwijs. Dat de feminisering van het onderwijs slecht is voor jongens is een conclusie die niet door Bergen wordt getrokken en volgens onderzoek ook niet getrokken mag worden.

“Ik ben als journalist vrij een kop te bedenken”, is Van Rossums reactie. Verder geeft de Telegraaf-journaliste aan niet gecharmeerd te zijn van FHJ Factcheck en verder niet mee te willen werken aan een publicatie op deze weblog. “Ik werk godverdomme al twintig jaar als journalist en laat me echt niet terecht wijzen door een derdejaars studentje.” Van Rossum gaf voorts aan dat ze ‘niet goed werd’ van de telefoontjes van studenten die dachten fouten op het spoor te zijn. Ze vond het belachelijk dat studenten ‘telkens’ naar verantwoording vroegen. Of we de journalistiek wilden krenken en of wij als derdejaars studenten graag met het beschuldigend vingertje wilden wijzen.

FHJFactcheck controleerde vervolgens of op het weblog al eerder geschreven werd over Van Rossum. Dat bleek niet het geval. Ook bij de Leidse factcheckers komt de naam ‘Rossum’ niet in de artikelen voor. We nemen aan dat de journaliste bedoelt dat De Telegraaf nogal vaak door fact-checkers (overigens vierdejaars studenten) wordt gebeld.

Onderzoek
Hoe dan ook, een kop publiceren die feitelijk niet klopt, kan volgens FHJ Factcheck niet. Uit het onderzoek ‘De feminisering van het basisonderwijs’, waarmee Bergen zijn citaat feitelijk onderbouwt, blijkt dat het geslacht van leerkrachten geen effect heeft op prestaties, gedrag en houding van leerlingen. Dat geldt voor zowel jongens als meisjes. Daarmee is er geen bewijs voor de vermeende nadelige gevolgen van de feminisering van het onderwijs.

Wel wordt gesteld dat jongens een achterstand oplopen in het voortgezet onderwijs – waar met ruim veertig procent vrouwelijke leerkrachten nog geen sprake van een feminiene dominantie (verklaring van Veendrick, Tavecchio en Doornenbal in eerdergenoemd onderzoek). Dit is het gedeelte van het onderzoek dat Bergen aanhaalt. Om hieruit op te maken dat de feminisering van het onderwijs slecht zou zijn voor jongens, is volgens Bergen iets te kort door de bocht. “’Verjuffing slecht voor onderwijs’ zou een betere kop zijn, maar ook dat klopt niet. Verjuffing is niet de oorzaak van het slecht presteren van jongens. Dat ligt aan het ‘nieuwe leren’ op pabo’s.”

Nieuwsaanleiding
De nieuwsaanleiding van het artikel is de publicatie van het boekje ‘Meer jongens op de pabo. Kansrijke aanpakken geïnventariseerd’ van Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt (SBO). Het gaat over het ‘tekort’ aan mannen op pabo-opleidingen. Daarbij is er in het artikel veel ruimte voor het ‘nieuwe leren’ op de pabo, waarbij de nadruk ligt op zelfontplooiing (meisjes zouden hier beter in zijn waardoor meer meisjes slagen, dat maakt de kans groot dat zij deze vorm van leren ook doorvoeren in het basisschoolonderwijs en dat zou nadelige gevolgen kunnen hebben voor jongens).

Volgens Ans Compaijen, woordvoerder van het SBO, worden er in het artikel twee discussies door elkaar gehaald. De inhoud van het artikel gaat over de vraag naar mannen op de pabo en in het onderwijs en oorzaken van dit ‘tekort’. In de kop is het debat over de gevolgen van de feminisering voor het onderwijs verwerkt. “Het zijn twee van elkaar losstaande discussies die niet gecombineerd mogen worden”, vindt Compaijen.

Conclusie
De journalist haalt twee discussies door elkaar. Het artikel gaat in op het ‘tekort’ aan mannen op pabo’s en voor de klas, een onderwerp dat onderwijsorganisaties op feitelijke juistheid bevestigen. De kop betreft de discussie over het effect van het geslacht van leerkrachten op leerlingen. Uit onderzoek blijkt dat er geen effecten zijn gesignaleerd. De kop van dit artikel klopt dus feitelijk niet.

FHJ Factcheck is van mening dat er nooit een feitelijk incorrecte kop boven een artikel mag staan. Daarbij vinden we het vreemd om met de kop de verkeerde verwachting te wekken bij de lezer. Lezers gaan ervan uit dat zij over een discussie gaan lezen, terwijl zij heel ander leesvoer voorgeschoteld krijgen.

En over de irritatie bij Telegraaf-journaliste Van Rossum: FHJFactcheck poogt de feiten achter het nieuws te achterhalen en stelt daarbij vragen die iedere Nederlander kan stellen. FHJFactcheck is er niet op uit om ‘journalisten te pesten’. Wel biedt FHJFactcheck altijd weerwoord na een feitenonderzoek. Niet (alleen) omdat dat formeel hoort, maar omdat we vooral denken op die manier een beter licht op een zaak te kunnen laten schijnen. We zijn oprecht geïnteresseerd in de visie van de journalist-in-kwestie. Weerwoord zullen we dan ook blijven bieden. Al kunnen we niemand verplichten er gebruik van te maken.

Bronnen
Daphne van Rossum, Telegraaf-journaliste
Presley Bergen, Beter Onderwijs Nederland
Ans Compaijen, Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt
Onderzoek ‘De feminisering van het basisonderwijs’

7 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

7 Reacties op “‘Verjuffing’ slecht voor jongens?

  1. Geweldig dat de journaliste er niet goed van wordt. Dat betekent dat jullie goed bezig zijn. en een journaliste die zich niet wil verantwoorden?? Belachelijk. Zou vandaag nog moeten stoppen met het vak dat zij dus zelf niet serieus neemt!

  2. Elmar Veerman

    Goed werk, inderdaad!

  3. Goed zo, studenten. Jaag ze maar lekker op. Heerlijk dat ze in arren moede haar toevlucht moet zoeken tot het anciënniteitsargument.
    Al 20 jaar? Des te erger, dan doet ze het al 20 jaar verkeerd.

  4. J

    Goed bezig. Ga vooral zo door. Een topjournalist in de dop!

  5. Pingback: Van Factcheck tot ‘hypeje’ « Noud Broekhof

  6. Pingback: C L O S E R » Blog Archive » De winnaars en verliezers van 2009

  7. Thomas

    De schrijver van dit artikel basseert zich ook maar op één onderzoek dus hij heeft zich ook lekker ingelezen. Hij heeft wel gelijk dat het niet per se om de ‘verjuffing’ gaat, maar waarschijnlijk bedoelt de journaliste van de telegraaf meer de vervrouwelijking in het onderwijs. De groepsopdrachten etc.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s