Drieduizend Van der V’s?

Door Marieke Oud

netwerklogo1Het woord pedofiel of pedoseksueel is een emotioneel beladen woord. Iedereen heeft er wel een mening en gevoel over. De afgelopen maanden kwam de Eindhovense pedoseksueel Van der V. vaak voorbij in het nieuws vanwege beroering rond zijn terugkeer in Eindhoven na zijn detentie. Netwerk maakte een reportage over de sociale omgeving van Van der V. Volgens een specialist in dat programma lopen er wel drieduizend Van der V’s rond in Nederland. FHJ Factcheck ging naar ze op zoek.

In de uitzending van Netwerk van 3 november komt het onderwerp ‘Sytze van der V.’ aan bod. De man is een pedoseksueel die zijn straf heeft uitgezeten en nu wil wonen in de wijk in Eindhoven waar hij vandaan komt.
Na het item waar kennissen en buren van Van der V. aan het woord komen, wordt de forensisch psycholoog Hjalmar van Marle opgevoerd in de studio. Tijs van de Brink praat met Van Marle over de signalementen van pedoseksuelen.

Aantal Sytze van der V’s
Op de vraag: “Hoeveel Sytze van der V’s lopen er nou rond in Nederland”, heeft Van Marle niet direct een antwoord paraat. Hij zegt dat hij het niet precies weet. Maar hij denkt dat er jaarlijks drieduizend gevallen bij de rechter komen. Van de Brink herhaalt het aantal nog eens en Van Marle bevestigt dat, maar noemt verder geen bron.

Van Marle blijkt zijn cijfers van het CBS te hebben. Hij heeft gekeken bij de cijfers van Geregistreerde Criminaliteit.

Omdat volgens het Ministerie van Justitie de term ‘pedoseksueel’ geen juridische term is, is het moeilijk om een delictgroep aan te wijzen waaronder een pedoseksueel veroordeeld kan worden.

Verwarring van cijfers
Van Marle maakte waarschijnlijk de fout om cijfers van de delictgroepen ‘verkrachting’, ‘feitelijke aanranding der eerbaarheid’ en ‘overige seksuele misdrijven’ op te tellen. De uitkomst is dan 5020 geregistreerde seksuele misdrijven in 2007. Echter, deze cijfers van misdrijven staan niet gelijk aan het aantal mensen dat veroordeeld is voor pedoseksuele misdrijven.

Daarnaast zijn van het aantal dat Van Marle gevonden heeft, alleen processen verbaal opgemaakt. Daar kunnen ook aangiftes bij zitten. Van Marle legt uit dat hij geprobeerd heeft een cijfer te geven dat in de buurt zou moeten komen. Dus maakte hij in de uitzending van deze cijfers drieduizend. Op de vraag of Van Marle de context van het verhaal van Netwerk begreep, zegt Van Marle: “Met de context heb ik mij niet zo bezig gehouden, ik heb gewoon antwoord gegeven op de vragen die werden gesteld.”

Geen juridisch begrip
De cijfers die het dichtst in de buurt komen, staan in een rapport van het WODC, het kenniscentrum dat wetenschappelijke bijdrages levert aan het justitiële beleid. In het Rapport Criminaliteit en rechtshandhaving 2008 staan cijfers van zaken waar de rechter een uitspraak in heeft gedaan (zie tabellen H.7).
Het aantal schuldigverklaringen naar delictgroepen ‘verkrachting’, ‘feitelijke aanranding der eerbaarheid’ en ‘overige seksuele misdrijven’ komt op 1010. Het aantal vrijspraken onder deze delictgroepen zijn 257. Bij elkaar zijn er dus 1267 zaken voor de rechter geweest die te maken hadden met zeden. Maar ook bij deze cijfers moet gezegd worden dat het een verzamelbak is van zedendelicten. Pedoseksualiteit is een geen juridisch begrip, maar wel strafbaar. Dit maakt het moeilijk exacte cijfers te geven over deze niet-bestaande delictgroep. Maar zorgvuldigheid is wel een pre bij onderwerpen waarbij lezers direct emotioneel betrokken kunnen raken.

Rol Netwerk
Tim van den Brink, “geen familie van..”, werkte als bureauredacteur aan het item. Hij vertelt dat Netwerk koos voor een bron als Van Marle omdat het een forensisch psycholoog is met expertise op het gebied van pedoseksuelen. “We hebben hem in een voorgesprek gevraagd of hij antwoord kon geven op een aantal vragen en dat kon hij”. Van Marle maakte volgens Van den Brink een fout door een onjuist aantal te noemen. Dit is Netwerk dan ook niet te verwijten.

Consequenties
Het verhaal van Tim van den Brink laat zien dat Netwerk zich keurig aan het boekje heeft gehouden. Er valt hen niets te verwijten. Maar de verantwoordelijkheid van een televisieprogramma zit ‘m niet alleen in het strikt doen wat noodzakelijk is. Iedereen die dinsdagavond naar Netwerk keek, heeft de verkeerde informatie meegekregen. De nutteloze cijfers helpen alleen maar mee aan een hype rondom pedoseksuelen in de maatschappij. Het is dus niet alleen maar een fout ingelezen bron, het gaat ook om een onjuist getal dat in achterhoofden van kijkers blijft gonzen.
Televisiemakers zouden dit kunnen voorkomen door bronnen extra te checken. Overigens was de juiste informatie te vinden op de site van het Openbaar Ministerie.

Bronnen:
Rapport Criminaliteit en Rechtshandhaving 2008 – WODC
Ministerie van Justitie – dhr. Smit
Bureauredacteur Netwerk – Tim van den Brink
CBS – Geregistreerde Criminaliteit
Prof. dr. Hjalmar van Marle

Advertisements

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s