FHJ niet zo slecht als het lijkt

Door Evi van den Oever en
Karlijn van Houwelingen

‘De katholieke Pabo in Zwolle biedt de beste hbo-opleiding van Nederland’, schrijft de Volkskrant op 2 december. Het oog van FHJ Factcheck valt op het bijgevoegde ranglijstje. De eigen opleiding is de op twee na slechtst scorende hbo. Dat de FHJ aan verbetering toe is, spreken de factcheckers niet tegen. Maar het lijstje, dat klopt niet. 

Het artikel in de Volkskrant gaat over de Keuzegids HBO, een kwaliteitsgids met ranglijsten van bijna alle Nederlandse hbo-opleidingen. Dat de FHJ daarin slecht scoort, leidde op Twitter tot verhitte discussies. Terecht, vonden sommige studenten. Anderen suggereerden dat de Volkskrant een fout maakte. Tijd voor opheldering.  

FHJ Factcheck spitte de meer dan 200 pagina’s tellende Keuzegids door. Daarin worden opleidingen per vakgebied gerangschikt. Er is een lijstje met de ‘allerbeste hogescholen’, maar geen lijstje van opleidingen die overall de slechtste zijn – zoals de Volkskrant publiceert. Verslaggeefster Ianthe Sahadat heeft onderstaande rangorde zelf samengesteld.

Slechtst scorend:

  1. InHolland, diverse studierichtingen zoals mondzorg, small business, management, economie & recht (mer) (36-38)
  2. Hogeschool Utrecht, rechten (38)
  3. Arnhem HAN, communicatie en Tilburg Fontys, journalistiek (beide 42)

De factcheckers deden haar werk over, en kwamen tot een andere volgorde. Op één staat inderdaad InHolland, maar daaronder vallen zes studierichtingen. Dat geeft de Volkskrant netjes aan. Wel zouden we nu de nummer twee ook als de nummer zeven kunnen zien. Ianthe Sahadat: ,,Ik heb die lijst met slechtste opleidingen zo samengesteld, om niet een top drie (‘bodem drie’) met alleen maar InHolland te hebben. De heer Steenkamp, hoofdredacteur van de Keuzegids, zegt in het artikel al: er gloort hoop aan de horizon voor deze school. Nu was er ook nog plek om slecht scorende opleidingen van andere hogescholen te noemen.” 

Dan de nummer twee: dat is niet hbo-rechten in Utrecht, maar Management, Economie & Recht (MER) bij HBO Nederland (36 punten). De Utrechtse rechtenopleiding komt op drie. Dan volgen nog drie studies met 40 punten: de opleiding tot leraar in de maatschappijvakken bij Fontys in Sittard, MER in Utrecht en de Pabo aan de Stenden Hogeschool in Emmen. Op een gedeelde twaalfde plaats – en dus niet op nummer drie – eindigen communicatie aan de HAN in Arnhem en journalistiek bij Fontys in Tilburg. Nog steeds geen ereplaats, maar de Volkskrant nagelde deze hogescholen toch op verkeerde gronden aan de schandpaal. 

,,Opmerkelijk,” zegt hoofdredacteur Frank Steenkamp. ,,Ik ben geïnterviewd voor het artikel. Die tekst is me gemaild en daar heb ik op gereageerd. Maar ik heb de tabel niet gezien. Dat was wel verstandig geweest, zie ik nu.” Journaliste Sahadat geeft haar fout toe: ,,Het is een vergissing, jullie hebben gelijk.” De ochtend na publicatie ging ze de lijst nog eens door en ontdekte ze al dat HBO Nederland met 36 punten ook in haar ranglijst thuishoorde. De drie studies met een score van 40 waren haar nog niet opgevallen.

Het artikel in de Volkskrant was voor het Brabants Dagblad reden ook te schrijven over de slechte score van de FHJ. In het bericht van Merel van Beers (verschenen op 3 december) sluipt dezelfde fout: ook zij stelt dat de FHJ in het lijstje van slechtst scorende opleidingen op drie staat. “Ik heb heel erg lang gesproken met Frank Steenkamp en met hem alle facetten van de opleiding doorgenomen, dus ik heb alle informatie van hem. Daarnaast heb ik natuurlijk ook wat informatie uit de Volkskrant”, geeft Van Beers toe.

 Steenkamp ontkent desgevraagd dat hij met de Brabantse journaliste “dat soort floplijstjes” heeft besproken. “Ik heb alleen inhoudelijk gereageerd op het feit dat de opleiding slecht soort.” Het lijkt er dus op dat Van Beers haar bericht deels baseerde op de tabel uit de Volkskrant. Als dat zo is, heeft Van Beers haar werk niet goed gedaan: ze had die informatie zélf moeten checken.

Beers citeert in hetzelfde artikel FHJ-directeur Wiel Schmetz. Op de vraag of hij een verklaring kan geven voor de lage score, antwoordt Schmetz onder andere dat de Keuzegids ook kijkt naar de stad en de studentenkamers. De factcheckers vonden dit echter niet terug in de gids en vroegen Schmetz naar zijn bron. “Ik heb dat inderdaad gezegd tijdens het interview, maar ben vooraf verkeerd op de hoogte gesteld door de communicatieafdeling van Fontys”, volgens Schmetz.

Had Van Beers zulke feiten niet eens kunnen checken? Of wellicht kunnen verduidelijken? Van Beers: “Hij heeft dat zo gezegd en ik heb het juist geciteerd. Ik wist dat het niet direct in het onderzoek is meegerekend, maar ergens heeft jullie directeur wel gelijk. In de meegewogen studentenenquêtes wordt het namelijk wel gevraagd aan de studenten.”

Dat is zo, maar het antwoord op die vraag speelt – zoals Van Beers eigenlijk zelf al zegt – in de Keuzegids geen rol. Als de journaliste wist dat de uitspraak van Schmetz onjuist is, had ze dat citaat volgens FHJ Factcheck niet moeten gebruiken. Ze had Schmetz kunnen confronteren met zijn fout en had daar in het artikel melding van kunnen maken.

En dan nog iets: op zeker één punt maakt de redactie van de Keuzegids zelf fouten. Schmetz verwijt de makers verkeerde gegevens te gebruiken in de categorie ‘expertoordeel’. Die score is gebaseerd op rapporten van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). ,,Men heeft, stel ik vast, hier onze score met die van Zwolle verwisseld!”, mailt Schmetz zijn medewerkers.

Frank Steenkamp pakt de beoordelingen van de NVAO erbij. Op de vijf punten die de Keuzegids meeweegt, scoort de FHJ vier keer goed en één keer voldoende. ,,Zonder dat ik weet wat er in de keuzegids staat: dat zou een plusje moeten zijn,” zegt Steenkamp. Hogeschool Windesheim in Zwolle scoort drie keer goed en twee keer voldoende. ,,Dat moet een ‘o’ zijn.” (Een ‘o’ staat voor ‘gemiddeld’.) Schmetz heeft gelijk: in de Keuzegids staan die symbolen precies andersom.

Steenkamp: ,,Dat betekent dat Tilburg in de eindscore twee punten omhoog gaat, Zwolle gaat twee naar beneden.” Daarmee is Tilburg nog steeds de slechtst beoordeelde opleiding journalistiek. ,,Maar psychologisch is het voor Tilburg natuurlijk wel belangrijk,” weet Steenkamp. ,,Ieder jaar verschuiven wel ergens cijfertjes, plusjes of minnetjes.”
De redactie checkt zulke fouten en corrigeert ze zo nodig op de website. De keuzegidsen die nog niet verspreid zijn, zullen worden voorzien van een losse bladzijde met de verbetering. Voor Schmetz gaat dat  niet ver genoeg. Immers, op basis van de verwisselde plusjes schrijft de Keuzegids: ,,Ook Zwolle krijgt lof van de deskundigen die de opleiding beoordeeld hebben op het niveau.” Die ‘lof’ hoort dus  Tilburg toe.

Conclusie

Dat de gegevens in de Keuzegids niet geheel juist zijn, hadden de journalisten van de Volkskrant en het Brabants Dagblad niet kunnen weten. Feiten checken betekent immers niet dat ze een onderzoek volledig over moeten doen. Dat Ianthe Sahadat een verkeerd ranglijstje publiceerde is wél slordig. Om het misverstand recht te zetten, kiest de Volkskrant niet voor een standaardrectificatie. Dat zou nogmaals schadelijk kunnen zijn voor de FHJ. Aanstaande zaterdag zal de column van de ombudsman van de Volkskrant duidelijkheid geven over de eerder gepubliceerde misverstanden en fouten rondom de Keuzegids.

Als Merel van Beers het foutieve lijstje van Sahadat ongecheckt overnam, vindt FHJ Factcheck dat niet getuigen van goede journalistiek. Van Beers verwijst naar een “rectificatie” in het Brabants Dagblad van 8 december, maar daarin bericht de krant alleen over de vergissing die de Keuzegids maakte. Hoewel Van Beers door FHJ Factcheck ook op haar eigen fout is gewezen, staat in het bericht opnieuw: ,,In de gids, die vorige week verscheen, kwam Fontys op de derde plaats van slechtst scorende opleidingen in Nederland (…).” Volgens Van Beers is zo genoeg gerectificeerd.

 

Bronnen: 
Keuzegids HBO 2010
Frank Steenkamp, hoofdredacteur Keuzegids HBO 2010
Ianthe Sahadat, journaliste Volkskrant
Merel van Beers, journaliste Brabants Dagblad
Wiel Schmetz, directeur Fontys Hogeschool Journalistiek

Advertisements

6 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

6 Reacties op “FHJ niet zo slecht als het lijkt

  1. Michiel

    De titel “FHJ niet zo slecht als het lijkt” is positief… maar in het stuk staat “Daarmee is Tilburg nog steeds de slechtst beoordeelde opleiding journalistiek.” Dus ja, wat heb je er dan aan?

    Is de FHJ bezig met een media-offensief om de naam te zuiveren? 🙂

  2. Pingback: Fontys clasht met Keuzegids Hoger Onderwijs

  3. Thomas

    De kop van dit artikel sluit totaal niet aan op de inhoud van dit verhaal. De kwaliteit van de FHJ staat niet ter discussie. De school hoort tot de slechtste opleidingen van Nederland, dat valt te concluderen uit de Keuzegids. De vraag is alleen op welke plek de FHJ staat tussen al die slechte opleidingen.

    Vanuit de Factcheck groot gelijk, er zijn onjuistheden geplaatst in de krant en dat verdient een artikel op deze blog. Wat betreft de opleiding, in plaats van miepen over een ranglijstje kan de directie beter aan de slag met het verhogen van de score. Niet waar?

  4. Clement Tonnaer

    De FHJ heeft echt geen media-offensief nodig. Gewoon sneller selecteren in (of voor) het eerste jaar en geen langstudeerders meer accepteren. Dan schiet het studierendement omhoog en kunnen er meer inspirerende (gast)docenten komen. Verbeterde communicatie, heldere richtlijnen, harder werken, strenger beoordelen en ja… decadente feesten voor de goede overblijvers die het een eer vinden om journalistiek te studeren.

  5. Dit stuk levert weer een serie argumenten op om eens op te houden met al die ranglijstjes waar veel journo’s zo van houden. Daarin wordt een wereld van exactheid – getallen! het moet wel waar zijn! – opgeroepen die met enige werkelijkheid meestal niets te maken heeft. Of het nu om scholen, universiteiten of ziekenhuizen gaat, de kriteria kloppen meestal niet, appels en citroenen worden bij elkaar opgeteld, en aan het eind wordt de lezer gesuggereerd dat hij/zij als gebruiker of consument nu heel fijn een keuze kan maken. Niets is minder waar.

  6. Arnold

    De FHJ is gewoon een slechte school.
    Onderling is er onvoldoende communicatie
    In de loop der tijd heb ik dan ook heel wat talentvolle
    studenten zien vertrekken.
    Ik zal deze opleiding niemand aanraden!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s