Tweedehands cadeau gekregen?

Door Karlijn van Houwelingen

Sinterklaas heeft erg veel tweedehands cadeautjes uitgedeeld, schreef dagblad Metro op 7 december. De verklaring: ,,De zoekopdracht op de internetzoekmachine met het woord ‘tweedehands’ was populairder dan andere jaren.” Kan een journalist aan de hand van Google-zoektermen conclusies trekken?

Om te beginnen: zoekwoorden beschrijven vaak niet precies waar mensen werkelijk naar zoeken, concludeerde het Britse adviesbureau voor digitale communicatie Content Delivery & Analysis (CDA) vorig jaar. Gebruikers van zoekmachines gebruiken een ‘mechanisch dialect’. Ze passen hun taal aan, omdat ze verwachten dat de zoekmachine hen dan beter begrijpt. Dus zijn zoekwoorden vrij technisch, kernachtig, ‘staccato’ en minder specifiek dan hetgeen mensen zoeken.

‘Cheap hotel’
Gerry McGovern, de bedenker van Customer Carewords (een methode om de achtergronden van websitebezoekers te analyseren) beschrijft het op zijn website zo:

Over a typical 12 month period about 25 million people search for a “cheap hotel.” But what does that mean? I have often searched for a “cheap hotel” but I’m not actually looking for a ‘cheap’ hotel. What I’m really looking for is a 4 or 5 star hotel at a cheap price. And I would certainly not be impressed if I arrived at a hotel website that had a big sign saying: “Welcome to our Cheap Hotel

Metro baseert het bericht ‘Veel tweedehands cadeautjes van Sint’ toch op de zoekwoorden die Nederlanders gebruikten in Google. De informatie is afkomstig uit een persbericht van Google Benelux. Daarin schrijft woordvoerder Anoek Eckhardt dat het aantal zoekopdrachten met de term ‘tweedehands’ met twintig procent is gegroeid ten opzichte van vorig jaar. Verder noemt ze een reeks voorbeelden die Metro deels overnam. Zo is vijftig procent meer gezocht op ‘sint gedichten’, is de term ‘gezelschapsspel’ 25 procent minder gebruikt, werd naar spelcomputers 15 procent minder gezocht en is het gebruik van de term ‘tweedehands speelgoed’ met 30 procent gestegen.

Anno 2009
Kan Metro op basis van deze cijfers concluderen dat er meer tweedehands cadeaus zijn uitgedeeld? FHJ Factcheck legde die vraag voor aan de bron. ,,Nee,” reageert Eckhardt stellig. ,,Het is een indicatie van waar naar gezocht wordt. Met Google Insights for Search zien we de populariteit van zoekwoorden. Anno 2009 zijn zoveel mensen online, dat wat op internet gebeurt vaak wel een afspiegeling van de samenleving is. Maar we kunnen niet zien of er ook echt meer verkocht is.”

Logisch, vindt FHJ Factcheck. Waarom schreef Metro dan toch zo stellig dat Nederlanders veel tweedehands cadeaus kochten en weggaven? Daar wil de krant geen toelichting op geven, blijkt na een telefoontje. Bij het woord ‘factcheckers’ begint redacteur Jeroen van Wieringen al te zuchten. ,,Vreselijk”, zo kwalificeert hij FHJ Factcheck. ,,Onze hoofdredacteur is eerder duidelijk geweest: wij leggen verantwoording af aan onze lezers, niet aan jullie. Wij gaan hier niet aan meewerken.” Ook de factcheckers zijn lezers, erkent hij. ,,Maar ik verwijs graag naar de woorden van mijn hoofdredacteur.”

Conclusie
Natuurlijk, het gaat ‘maar’ om sinterklaascadeautjes. Maar of de staatsveiligheid nu in het geding is of niet, een krant hoort geen onwaarheden op te schrijven. Zoekwoorden geven dan wel een indicatie van wat speelt in de samenleving, Metro trekt conclusies die het niet kan trekken op basis van haar – vermoedelijk enige – bron.

Bronnen:
Anoek Eckhardt, woordvoerder Google Benelux
Jeroen van Wieringen, redacteur Metro
Online language pathways, onderzoek van Content Delivery & Analysis
Gerry McGovern, via www.gerrymcgovern.com 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s