Broodje aap van de warme bakker

Door Joanne Leijten

Een vrouw krijgt van de politie een boete omdat ze een broodmes in het dashboardkastje van haar auto heeft liggen: verboden wapenbezit. De bakker die haar het mes na een spaaractie cadeau deed, uit zijn ongenoegen via de media. Dan blijkt: de vrouw kreeg helemaal geen boete vanwege het ‘wapen’, maar omdat ze haar rijbewijs niet bij zich had. FHJ Factcheck zocht uit wat hier fout ging.

Veel media namen het nieuws uit De Telegraaf van 4 januari over. Onder andere RTL Nieuws, BNR en Radio 1 besteedden er aandacht aan. Ook op nieuwssites, fora en weblogs begon het verhaal een eigen leven te leiden. En het regende boze reacties van het Nederlandse publiek. Want waarom zou je een boete moeten krijgen voor het vervoeren van een broodmes? De bakker verkondigde dat hij de boete wel zou betalen, het was immers zijn actie geweest.

In de kofferbak
Hier was iets niet helemaal in de haak. De politie IJsselland sloeg haar eigen dagrapporten er nog eens op na en wat bleek? De vrouw uit Staphorst was alleen gewezen op het broodmes omdat het eigenlijk niet mag, een ‘wapen’ binnen handbereik in de auto hebben liggen. Tijdens een algemene verkeerscontrole werd haar verzocht het mes in de kofferbak van de auto te leggen. ‘Dit zijn de regels,’ vertelt Wim Dierkx, woordvoerder van de politie IJsselland. ‘Mevrouw kreeg een waarschuwing, maar ze heeft daar geen boete voor ontvangen. Wel voor het niet kunnen tonen van een rijbewijs.’

Hoe komt zo’n bericht dan de wereld in? ‘Wij konden op zondag geen informatie geven aan De Telegraaf, de verantwoordelijke collega’s waren niet beschikbaar. Doorgaans gaat de uitwisseling tussen ons en De Telegraaf goed, maar kennelijk wilden ze toch publiceren zonder onze bevestiging’, aldus Dierkx.
Hij betreurt dat er op deze manier gewerkt is: ‘Volgens mij is hoor- en wederhoor belangrijk in de journalistiek. Maar ja, zodra er iets in Staphorst gebeurt, zoomt men er zes keer op in, dat is dan genoeg.’

De volgende dag belden er weinig journalisten om het nieuws te controleren. ‘De ‘misser’ als zodanig is bij veel mensen dan ook niet doorgekomen. Inmiddels is een klacht naar de hoofdredactie van de Telegraaf gestuurd. Wij wachten af’, besluit Dierkx. 

‘Te leuk om te laten liggen’

Een redacteur van de nieuwsdienst van De Telegraaf legt uit wat de reden was om toch tot publicatie over te gaan: ‘Het was te leuk om te laten liggen. De bakker belde ons met dit verhaal, maar hij wilde de naam van de vrouw niet doorgeven in verband met de zondagsrust in Staphorst. De politie kon ons ook niets vertellen. Op zondag ben je wat dat betreft daar aan handen en voeten gebonden. Omdat de bakker overtuigd klonk van zijn verhaal is het toch in de krant gekomen.’ Het foutieve bericht is in de loop van de maandag van de Telegraaf-website verwijderd en vervangen door een nieuw bericht.

De Meppeler Courant was een van de eersten die liet weten dat het bericht niet klopte. Hierop verkondigde de bakker dat hij de boete van de vrouw niet ging betalen, het ging immers om een vergeten rijbewijs en niet om zijn broodmes.

De Stentor van Noordwest Overijssel publiceerde dinsdag het bericht. Ondertussen was bekend dat de vrouw moest betalen vanwege het rijbewijs, dit komt naar voren in het artikel. Maar de bakker ging niet meer betalen. Ook de naam van de vrouw werd foutief vermeld. Een rectificatie is de volgende dag in de krant geplaatst, maar het achterhaalde bericht staat nog steeds ongewijzigd op de website.

We gaan nog verder terug in de tijd: al op 31 december kwam het broodmes-verhaal op het weblog van Staphorst te staan. Toen later bleek dat dit verhaal niet klopte, wijzigde auteur René Admiraal zijn artikel. Hij ontving zijn informatie van een personeelslid van bakkerij Ubak die het verhaal van de vrouw had aangehoord. Admiraals reactie aan FHJ Factcheck:
‘De mevrouw in kwestie heeft zelf aan iedereen die het maar horen wilde verteld dat ze was bekeurd voor het in bezit hebben van het mes. Toen ik het verhaal ging publiceren en het landelijke aandacht kreeg stelde ze haar verhaal bij, want dit had ze niet verwacht.
Omdat het verhaal van de vrouw zelf kwam, heb ik het verder niet gecontroleerd. Toen ik haar confronteerde met de feiten die de Politie IJsselland mij aangereikt had, draaide ze het hele verhaal om en zou iedereen haar verkeerd begrepen hebben.
Voor mij is het einde verhaal en we gaan verder met andere zaken.‘

Foutje
Hart van Nederland haalde na een telefoontje van Factcheck het foutieve bericht van de website. Redacteur Clint Plas liet weten dat hij niet precies weet waar het bericht vandaan komt: ‘Wellicht een tipgever, dat durf ik niet te zeggen. Doorgaans halen wij berichten offline als ze niet kloppen en deze is ook duidelijk niet meer gecheckt. Goed dat je het zegt.’

Hetzelfde tafereel bij BNR. Nadat Factcheck wees op het foutieve bericht werd het van de website af gehaald.

Factcheck vroeg aan RTL Nieuws of ze de krantenkoppen nog checken voordat ze het in het nieuws voorbij laten komen: ‘ (…) het betreft (…) een overzicht van de “krantenkoppen”. RTL Nieuws zal altijd alle eigen nieuwsverhalen zorgvuldig maken en checken. Dat betekent niet dat we er nooit naast zitten, het betekent wel dat we altijd onze uiterste best doen om dat te voorkomen. In dit geval is er geen sprake van een onzorgvuldigheid van RTL Nieuws, maar louter van het melden van een kop in De Telegraaf.’

Bakker Wolter Lier en de bekeurde vrouw Marry Schra waren allebei niet bereid om tegenover FHJ Factcheck hun kant van het verhaal te vertellen. ‘Ik heb al genoeg verteld’ en ‘Geen commentaar’ waren de respectievelijke antwoorden.

Conclusie
Na dit onderzoek kan FHJ Factcheck concluderen dat er een klassieke fout is gemaakt: iets publiceren zonder ten minste een extra bron te raadplegen. Dit geldt eigenlijk voor alle media die het onjuiste verhaal publiceerden. Ook al geeft een dagblad het weer als de waarheid, zelf een of twee telefoontjes plegen had hier veel kunnen voorkomen. Het feit dat hiermee verschillende partijen in een kwaad daglicht zijn gesteld geeft een vervelende nasmaak. Over de vraag of de vrouw met opzet een ander verhaal vertelde of niet doet FHJ Factcheck geen uitspraken.

Bronnen:
Nieuwsdienst van de Telegraaf
Wim Dierkx, Politie Ijsselland

Frank Roseboom, redacteur van de Stentor
René Admiraal van weblog Staphorst

Jasper Teijsse, RTL Nieuws communicatie

Clint Plas, redacteur Hart van Nederland
Wolter Lier, bakkerij Ubak
Marry Schra

4 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

4 Reacties op “Broodje aap van de warme bakker

  1. Er zijn meerdere mensen die het verhaal van Margje Schra aangehoord hebben, deze mensen heb ik gesproken. Pas na de mediaaandacht veranderde ze het verhaal. Ik had zelf de Politie moeten bellen om dit te checken maar ging ervan uit dat ze de waarheid vertelde.
    Ik heb er van geleerd om hoe duidelijk de zaken ook liggen niet klakkeloos te publiceren. Helaas gaat dat soms ten koste van de primeur. Het zij zo.
    Factcheck heeft mij destijds benaderd met wat vragen maar ik heb daar verder nooit wat van weer gehoord. Nu kom ik het toevallig weer tegen. Wellicht een tip: houd de betrokkenen even op de hoogte.

    Groet,
    René Admiraal
    Weblog Staphorst

  2. �… Arnold wymamrotał byt
    przy nosem, pokręcił feuding kierownikiem.
    Sir Roger popatrzył na niego spośród nagłą nadzieją – Widnieje coraz pewien sposób?

    – spytał
    gwałtownie. – Nie jestem pewny… – wobec natarczywym sp.

  3. raże były za
    poprzednio. Zobligowany mniemać obecnie dopiero co, Mario iżby nieostrożnie nie zbudzić bestii.
    Objęcia morfeusza smoków był przysłowiowo miły.
    Klął z bezpieczna,
    kiedy w szczytnej trawie natrafiał coraz to systematyczniej na.

  4. niepowodzenie pierwszy odkąd długofalowego okresu zdołał
    tranquillo Hellen zeżreć, oraz i perspektywy na przyszłość
    poprzedni coraz lepsze. Arnold nie narzekał na odrzut
    szmalcu, pewno komtur
    nie poskąpił na kasa repre.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s