Drank, seks en een klikbare kop

Door: Suandi Doderlein de Win 

Liever drank dan seks’, zo luidt de kop van een artikel op Spitsnieuws.nl op 1 februari 2010. Een opmerkelijk opschrift dat, na lezing van het bericht, meer vragen oproept dan beantwoordt. FHJ Factcheck ging op zoek naar de waarde van dit Australische onderzoek.

Onderzoek   
Het artikel bericht over de resultaten van een online-enquête. Hierin werden duizend mannen en vrouwen, tussen de 20 en 69 jaar, gevraagd naar hun behoefte aan alcohol. De deelnemers kregen steeds dezelfde soort dilemma’s voorgelegd, waarin drank wordt vergeleken met iets anders. Bijvoorbeeld: ‘Wat zou je liever opgeven voor een maand, drank of seks? Drank of je auto? En zelfs: ‘Drank of heel februari niet slapen?’ Die laatste vraag is natuurlijk sowieso onmogelijk om uit te voeren. Volgens het onderzoek zou één op de vijf ondervraagden liever een maand geen seks hebben dan geen alcohol drinken. Belangrijk hierbij is dat alle deelnemers zeggen wel eens alcohol te nuttigen. Om wat voor soort alcohol het gaat wordt niet vermeld.     

De enquête is uitgevoerd door het Australische onderzoeksbureau Pureprofile in opdracht van FebFast. Dat is een Australische stichting die jaarlijks een actie op touw zet onder de titel: ‘non-alcoholic february’. Iedereen die hieraan meedoet verplicht zich om een maand lang geen alcohol te drinken. Dit jaar wordt de actie voor de derde maal georganiseerd. Om publiciteit te genereren stuurde FebFast de resultaten naar Australische media. 

Het nieuwsbericht is door Europese media opgepikt, zoals Algemeen Dagblad en Het Laatste Nieuws (HLN). Journalist Wietse Zuidberg van Spitsnieuws.nl baseerde zijn versie uitsluitend op het artikel van HLN, zonder daarbij het complete onderzoek van FebFast te raadplegen. Zuidberg: ‘Ik heb het hele onderzoek niet opgevraagd. Simpelweg omdat we een snel medium zijn, waarbij zo’n verhaal gewoon kort en bondig op internet moet verschijnen.’

Had Zuidberg dit wel gedaan, dan had hij moeten concluderen dat niet alleen de versie van HLN onvolledig is, maar dat ook het onderzoek van FebFast op z’n minst discutabel is. 

Online-enquêtes
Joop Hox, hoogleraar Methodenleer aan de Universiteit van Utrecht: “Belangrijk is dat dit onderzoek een internet-enquête is geweest. De kans dat zoiets een representatieve steekproef oplevert is klein. Dus wat die cijfers betekenen voor de populatie van Australië is totaal onbekend.”

Online-enquêtes worden vaak ingezet als onderzoeksmethode. Het is een snelle en goedkope manier om informatie te verzamelen. Maar er zijn ook nadelen. Niet iedereen heeft een internetaansluiting. En onder de grote groep die het wel heeft, bevinden zich nog steeds veel digibeten. Daarnaast moeten deelnemers aan internet-polls vaak alle vragen invullen, anders telt hun mening niet mee. Dit ‘gedwongen’ invullen heeft tot gevolg dat vragen op den duur minder kritisch worden beantwoord. Afgeraffeld. Het blijkt tevens dat er na elke vraag mensen afhaken. Door deze vormen van non-respons zijn de conclusies van dit soort enquêtes troebel. 

Nieuwswaarde
Uit het onderzoek blijkt dat één op de vijf ondervraagden liever een maand geen seks heeft, dan geen alcohol drinkt. De minderheid dus. Daarbij staan deze cijfers op zichzelf en worden ze niet vergeleken met eerdere onderzoeken en statistieken. Kortom: wat is de journalistieke nieuwswaarde? Volgens Sp!ts-journalist Wietse Zuidberg is dit geen relevante vraag. “Het onderzoek is voor een medium als Spitsnieuws zeker nieuwswaardig, omdat drank en seks hete hangijzers zijn. Dit soort berichten worden goed gelezen. Wat journalistieke nieuwswaarde is, moet iedereen zelf maar bepalen.” 

Op de vraag of de kop ‘Liever drank dan seks’ misleidend is, antwoordt Zuidberg: “Hij is lekker klikbaar. Daar gaat het om. Een kop moet natuurlijk uitnodigen om een verhaal te gaan lezen.”   

Hoogleraar Hox heeft hierover echter zijn bedenkingen: “De kop is nogal tendentieus. Als je naar de cijfers kijkt, is de overgrote meerderheid van de respondenten bereid om de alcohol een maand te laten staan. Slechts een minderheid verkiest een maand geen seks. En misschien zijn dat wel vrijgezellen die weinig seks hebben.”

Conclusie
FHJ Factcheck concludeert dat het artikel ‘Liever drank dan seks’ op verschillende punten rammelt. De relevantie van het Australische onderzoek is twijfelachtig. Evenals de uitvoering ervan. Toch koos Spitsnieuws ervoor om er melding van te maken op hun website. Zonder zelf het onderzoek op te vragen. Navraag bij Sp!ts leert dat het niet zozeer om journalistieke nieuwswaarde en waarheidsvinding gaat, maar om hoeveel mensen het artikel aanklikken. Zo bezien wordt de kop ‘Liever drank dan seks’ plotseling heel begrijpelijk. Oftewel: ‘Never let the truth get in the way of a good story?’

Bronnen:
Wietse Zuidberg (Sp!tsnieuws.nl)
Joop Hox, hoogleraar Methodenleer aan de Universiteit van Utrecht.

About these ads

4 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

4 Reacties op “Drank, seks en een klikbare kop

  1. René

    “Wat journalistieke nieuwswaarde is, moet iedereen zelf maar bepalen.” Ik heb em drie keer moeten lezen voor ik besefte dat dat is wat er staat. Ik ga ervan uit dat Factcheck het letterlijk zo heeft opgetekend en dat dat dus echt gezegd is. En dan word ik toch erg teleurgesteld.

    De enige toegevoegde waarde die een journalistiek temidden van alle home made internetjournalisten en blogs heeft, is een journalistieke meetlat hanteren. Het argument ‘de lezer wil het, dus we publiceren alles over onderwerp x’ is iets waarbij jullie van Factcheck ook wel iets gretiger vraagtekens mogen zetten.

    Wat een schande dat deze Zuidberg op een nieuwsredactie durft te werken. Als ik z’n hoofdredacteur was, zou ik tot voorbij mijn oren kleuren.

  2. Theo

    Verontrustend dit! En ronduit dom om toe te geven dat het enkel en alleen om clicks gaat!! Maar ik vrees dat meneer Zuiderberg niet de enige journalist in Nederland is die een loopje neemt met de waarheid.

  3. erik

    Optyfen met dat geenstijl/spitsnieuws/telegraaf imperium!

  4. Pingback: FACTCHECKEN « suandispeaks

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s