Hoe de Talibaan tevreden werd over de PvdA

Door Renate Dahlmans

Op de voorpagina van NRC Handelsblad van woensdag 24 februari prijkt een wel heel merkwaardig artikel: ‘Talibaan prijzen Nederland: vertrek is zeer goed besluit’. Het bericht van nog geen driehonderd woorden moet menig lezer de rillingen hebben bezorgd, zeker wanneer verderop in de tekst duidelijk wordt dat de Talibaan hun mening in een persoonlijk gesprek met de krant hebben laten blijken.  

Het artikel zal ongetwijfeld veel wenkbrauwen hebben doen fronsen, maar hoeft daarom niet onjuist te zijn. Dat betekent dan weer niet dat het minder interessant wordt om het bericht eens te analyseren: hoe komt een interview met de Talibaan tot stand? En hoe wordt het opgepakt in andere media? 

Telefoontje naar de Talibaan
Daar kan buitenlandredacteur Hanneke Chin-A-Fo, de auteur van het artikel, ons helaas weinig over vertellen. “Want dan breng ik mensen in gevaar.” Ze vertelt wel dat het gesprek is ontstaan op initiatief van NRC Handelsblad. “Wij hebben contact gezocht. Door de val van het kabinet is een verlenging van de Uruzgan-missie vrijwel zeker uitgesloten, wat voor ons een reden was om een reactie te vragen aan een van de betrokken partijen. Dat is een basisprincipe.”

Enigszins verbaasd is Chin-A-Fo over de manier waarop De Telegraaf het artikel overnam: de krant kopte met ‘Taliban blij met de PvdA’. Op de vraag wat ze ervan vindt dat andere media zo’n draai geven aan haar verhaal, antwoordt ze: “Ik heb daar niet echt een mening over, want ze hebben de citaten correct overgenomen en netjes de bron vermeld. Maar het is een kop die wij nooit zouden opschrijven, omdat de woordvoerder van de Talibaan niet heeft gesproken over de PvdA.”

En dan: De Telegraaf
We gaan door met het artikel dat op de website van De Telegraaf  verscheen. Volgens de krant is de Talibaan niet alleen gecharmeerd van Nederland, maar zelfs ook van de PvdA! Een verdere onderbouwing voor deze bewering ontbreekt, dus we moeten maar aannemen dat De Telegraaf deze conclusie zelf trok. De internetredactie zal ongetwijfeld doelen op de val van het kabinet als gevolg van het onoverkoombare conflict tussen de PvdA en het CDA, waarin de Uruzganmissie een hoofdrol speelde. Echter, de kop wekt de suggestie dat alleen de PvdA er hoogstpersoonlijk verantwoordelijk voor is dat Nederland zich dit jaar terugtrekt uit Afghanistan. Ook de Kamerleden van de PVV, SP, GroenLinks, VVD, CU, PvdD en Verdonk (in totaal goed voor 104 zetels) stemden op 6 oktober 2009 tegen een verlenging van de Uruzganmissie. Ook niet onbelangrijk is het feit dat de PvdA in het hele verdere bericht niet wordt genoemd. Het artikel roept dan ook de nodige reacties (207) op onder Telegraaflezers op de website: 

  • “Als de taliban de pvda noemt, moeten wij Nederlanders toch wel zeer op onze hoede zijn. Mogelijk is pvda een terroristisch orgaan.” – Jan, Wassenaar
  • “Moeten we hier nog wat aan toevoegen? PVDA´ers, zet een tulband op, en schreeuw je schor vanaf een minaret!” – Dirk, Katwijk
  • “Hoe komt de Taliban aan het telefoonnummer van Bos of Hamer? En wie vertaalde dit telefoontje? Oef……er gebeuren dingen binnen de pvda die we niet (of juist graag zelfs) willen weten.” – Willem, Emmen

Minstens zoveel, al dan niet meer lezers zijn daarentegen een stuk kritischer: 

  • “Ja, sorry, maar dit is me echt te doorzichtig … Een ruime (kamer)meerderheid in Nederland is voor stopzetten van deze missie! Dus: correctie: TALIBAN BLIJ MET NEDERLAND” – Edwin, Beekbergen
  • “Volgens mij zegt deze heer dat ze blij zijn met de Nederlandse aftocht en rept hij met geen woord over de pvda.” Louis – Urk
  • “70% van de Nederlandse bevolking vindt het een goed plan om uit Afghanistan te vertrekken. Om de PVDA als vrienden van de Taliban te bestempelen slaat echt nergens op.” – K. ter Berg, Ede

Bovendien maakt De Telegraaf een grove fout door een verkeerde foto te plaatsen bij het artikel. Volgens de redacteur is de man op de foto Qari Yousef Ahmadi, de woordvoerder die in NRC Handelsblad de uitspraken heeft gedaan. Echter, de man die daadwerkelijk afgebeeld staat is Mullah Dadullah Akhund, een Afghaanse militaire leider binnen de Talibaan die in 2007 overleed tijdens een gevecht. Een korte zoektocht onder de naam Qari Yousef Ahmadi op Google levert echter inderdaad de foto op die De Telegraaf gebruikt. Bron: Fox news. Wie even doorklikt, ziet vervolgens weer dat de foto inderdaad op de website van Fox News staat, maar dat de redactie wel degelijk in het onderschrift aangeeft dat het hier om Mullah Dadullah Akhund gaat. Omdat Qari Yousef Ahmadi wel genoemd wordt in het bijbehorende artikel, verschijnt deze foto bij zijn naam in Google. Een pijnlijke en vooral slordige fout van De Telegraaf.  

Qari Yousef Ahmadi volgens de Telegraaf, maar in werkelijkheid Mullah Dadullah Akhund

Esther Wemmers, nieuwschef van Telegraaf Internet, laat weten dat ze dat in ieder geval door zal geven op de redactie. In het verder weinig aangename telefoongesprek dat FHJFactcheck met haar voert, laat ze blijken niet gecharmeerd te zijn van onze benadering en vertelt ze dat de auteur van het artikel er niet is. “Maar wat zijn je vragen?” We stellen haar de vraag waarom ze voor deze kop – die als gekleurd kan worden beschouwd – hebben gekozen, waarop ze antwoordt dat ze niet vindt dat ‘de kop suggestief is, maar de factcheckers’. “Ik weet niet of je een beetje de politiek volgt, maar het kabinet is gevallen. Daarom hebben we die kop gemaakt.” Op de opmerking dat de terugtrekking al eerder was besloten door vele andere partijen en dus niet alleen door de PvdA, antwoordt ze: “Maar de rest zit niet in het kabinet en de PvdA wel.” Veel tijd om hierop door te gaan, krijgen we niet. Wemmers: “Dit kost ons hartstikke veel tijd. Wat is ons belang bij dit schoolproject? En waarom moet dit op een weblog, wat hebben wij daaraan? Je hoeft me niet meer te bellen. Dááááág!” En weg is ze. 

Blijkbaar heeft ook opinieblad Elsevier het bericht van De Telegraaf opgepikt: nog geen uurtje later na de publicatie van De Telegraaf verschijnt op hun website eenzelfde soort bericht. Wederom speelt de Partij van de Arbeid ineens een ongewilde hoofdrol. De politieke partij heeft helaas geen tijd of zin om een reactie te geven op deze berichtgeving.
Conclusie

Het artikel in NRC handelsblad is, hoe opmerkelijk het ook op het eerste gezicht lijkt, feitelijk juist (erop vertrouwende dat Qari Yousef Ahmadi daadwerkelijk heeft gezegd wat in de krant staat). Je kunt je natuurlijk wel afvragen waarom het artikel eigenlijk nieuwswaardig is. We kunnen immers zelf ook wel bedenken dat de Talibaan blij zouden zijn met de terugtrekking van Nederland uit Uruzgan. Daarentegen heeft Chin-A-Fo gelijk wanneer ze zegt dat het vragen om een reactie een van de basishandelingen zijn binnen de journalistiek. NRC handelsblad heeft dus gedegen werk afgeleverd. Hoe anders is dat bij de website van De Telegraaf, waar verkeerde foto’s en misleidende koppen werden geplaatst. Fouten kunnen natuurlijk altijd en overal gemaakt worden, maar dan is het misschien verstandig en wel zo professioneel om daarover verantwoording af te leggen: óók aan studenten van FHJ Factcheck.
Bronnen:
Hanneke Chin-A-Fo (buitenlandredacteur NRC Handelsblad)
Esther Wemmers (chef internetredactie Telegraaf)

5 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

5 Reacties op “Hoe de Talibaan tevreden werd over de PvdA

  1. charlotte

    Jemig, wat worden jullie vaak afgebekt door redacties! Hulde dat jullie toch stug doorgaan. Hoe zouden ze het vinden als hun eigen bronnen steeds zouden reageren met “Dit kost me allemaal hartstikke veel tijd en het levert mij niets op”?

  2. Mooi staaltje factchecking mannen en vrouwen van de FHJ!

  3. Pingback: Een echte kop in de Telegraaf traditie: “Taliban blij met PvdA” - Sargasso

  4. Joany

    Zusje, well done! Trots op je.

  5. Pingback: FHJ Factcheck…doodeng, maar leerzaam! « Afstuderen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s