Het foutje van Femke

Door Maud Gerards

Femke Halsema vergezelde op maandag 15 maart Matthijs van Nieuwkerk en Felix Rottenberg aan de tafel van De Wereld Draait Door. Het gesprek ging al snel over Geert Wilders en zijn Partij voor de Vrijheid. Zowel Halsema als politiek expert Rottenberg beweren tijdens het gesprek dat de PVV onmogelijk kan gaan regeren. De twee, en vooral de fractievoorzitter van GroenLinks, brengen deze constateringen als feiten, maar kloppen die feiten wel?

Femke Halsema zei letterlijk:

“De PVV kan niet regeren in dit land. De PVV bestaat niet in de Eerste Kamer. De partij kan geen meerderheden halen, kan überhaupt niet regeren.
(…) Het is een onderschat probleem. Wil je een meerderheid hebben, dan heb je ook een meerderheid nodig in de Eerste Kamer. De PVV bestaat niet in de Eerste Kamer. Dus zijn kabinet zal in de Eerste Kamer nooit voldoende steun krijgen. Veel kiezers realiseren zich dat niet.”
“Stel (…) ze worden de grootste en brengen een voorstel in. De oude Eerste Kamer kan een motie van wantrouwen indienen. Dan moet het kabinet weg omdat de PVV geen enkele zetel heeft in de Eerste Kamer en dus nooit in staat zal zijn om effectief te regeren.”

Tijdens deze uitspraken knikte Felix Rottenberg instemmend op de woorden van Halsema. Maar een partij die misschien de meeste stemmen krijgt tijdens de Tweede Kamerverkiezingen op 9 juni, zou dus nooit een regering kunnen vormen? Dat legden we voor aan twee deskundigen.

De politicoloog
Allereerst werd een deskundige op politiek gebied geraadpleegd. Dr. Marcel Boogers, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Tilburg en gespecialiseerd in onder andere bestuurlijke verhoudingen, luisterde naar de quotes en concludeeert dat Femke Halsema hier iets stelt dat eigenlijk niet waar is. “De Eerste Kamer heeft invloed en is belangrijk, maar je hoeft zeker geen meerderheid in de Eerste Kamer te hebben om te kunnen regeren. De Eerste Kamer kijkt namelijk vooral naar de uitvoerbaarheid van een wet, is veel minder bezig met het spelen van een partijenspel”, aldus Boogers. “Het is inderdaad lastiger om wetten door de Kamer te krijgen wanneer je geen meerderheid hebt, maar onmogelijk is het zeker niet.”

Over de uitspraak over de motie van wantrouwen tegenover de minister president (in dit geval dus Wilders), kon hij geen compleet uitsluitsel geven. “Maar het lijkt me hoogst onwaarschijnlijk dat een Eerste Kamer de minister president en zijn regering af kan zetten. Maar daarvoor moet je nog even iemand van staatsrecht bellen. Ik vraag me in ieder geval wel af of mevrouw Halsema haar staatsrechtelijke kennis wel op orde heeft.”

De staatsrechtgeleerde
Één gedeelte van Halsema’s uitspraken lijkt dus niet helemaal waterdicht te zijn. Voor wat de GroenLInks-politica zei over de motie van wantrouwen die de Eerste Kamer zou kunnen indienen, belde FHJ Factcheck met dr. Van der Schyff (Universiteit van Tilburg). “Een Eerste Kamer die een minister president afzet, is wel zeer onwaarschijnlijk. Het kan wel andersom, wanneer een regering geen vertrouwen in de Eerste Kamer heeft kan ze om die reden aftreden. Maar het is heel onrealistisch om te beweren dat de Eerste Kamer dat zomaar kan doen”, licht de staatsrechtgeleerde toe. “Het is zowel politiek als staatsrechtelijk ondenkbaar, dat zou de hele parlementaire gang van zaken op zijn kop zetten. En stel, de Eerste Kamer zou zeggen niet te willen werken met de gekozen coalitie, dan kan de Tweede Kamer simpelweg zeggen: dat besluit erkennen wij niet.”

GroenLinks
Hoogste tijd om navraag te doen bij GroenLinks over de uitspraken van de fractievoorzitter in de Tweede Kamer. We krijgen politiek coördinator Erik Ackerman aan de lijn. Hij heeft de uitzending gezien en beschuldigt niet Halsema, maar Felix Rottenberg van het vertellen van onwaarschijnlijke scenario’s. “Wat Femke bedoelde is dat er gewoon weinig draagvlak in de Eerste Kamer zal zijn voor wetten. En dan al helemaal de omstreden wetten die Wilders in wil voeren. Het was Rottenberg die haar aanstuurde naar die motie van wantrouwen.”

Maar toch zegt Halsema dat regeren voor de PVV niet mogelijk is, maar dat is het dus wel. “Technisch gezien is het inderdaad niet onmogelijk om wetten door een Eerste Kamer te krijgen zonder meerderheid, maar ze bedoelde dat er gewoon weinig draagvlak voor die wetten zal zijn. Dat staat ook in het Volkskrant-artikel, waar ze het in de uitzending ook nog over heeft.”

FHJ Factcheck bekeek nu alleen de uitspraken in de uitzending, los van het artikel, dat hebben veel mensen immers niet gelezen. Ackerman geeft uiteindelijk wel toe dat de manier waarop Halsema zich uitdrukte, ‘voor verwarring kon zorgen onder het publiek’.

DWDD
Aangezien Femke Halsema de dubieuze uitspraken gedaan heeft in het VARA-programma De Wereld Draait Door, vragen we ook deze redactie voor een reactie. Eindredacteur Dieuwke Wynia laat via de mail weten dat het programma niet inhoudelijk in wil gaan op de uitspraken van Halsema. “We waren wel op de hoogte van haar analyse over de PVV. Mede ook door haar ingezonden stuk in de Volkskrant hierover. Inhoudelijk ga ik er niet op reageren, dat laat ik bij mevrouw Halsema. Wij zijn als programma, als podium, niet verantwoordelijk voor uitspraken die zij in ons programma doet.”

Conclusie
Het medium vindt zichzelf in deze kwestie dus niet verantwoordelijk voor de uitspraken die er worden gedaan. Maar dat de politica goed kwam met een stelling die eigenlijk niet klopt, is inmiddels duidelijk. Het lijkt erop dat interviewer Van Nieuwkerk simpelweg niet op de hoogte was van de staatsrechtelijke regels, waardoor Halsema met haar uitspraken weg heeft kunnen komen. En of de PVV nou wel of niet kan gaan regeren, zien we na 9 juni wel.

6 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

6 Reacties op “Het foutje van Femke

  1. Clement Tonnaer

    Interessant om te zien dat het medium tv minder ruimte lijkt te bieden dan een krant. Maar dat is niks nieuws. Met name dwdd heeft een moordend tempo waarin de nadruk ligt op scherpe uitspraken en dan gaat zelfs zo’n bedachtzaam formulerende Halsema te kort door de bocht.

  2. sevenstar

    Zéér scherp geobserveerd door FHJ Factcheck.

    Het was natuurlijk complete nonsens wat Halsema daar verkondigde. Het zal wel de gedachte van haar wensen geweest zijn.

    Ik snap zowieso niet dat die haagse politici zich zo druk maken of iets wel of iets niet. Laten ze zich maar concentreren op welke wijze ze de kiezer kunnen overtuigen op een ander partij te stemmen dan de pvv.

    Tot nog toe slagen ze er uitstekend in om de pvv op een 26 zetels te houden……

  3. Rick Muijen

    Als de eerste kamer vooral over praktische bezwaren gaat zijn er natuurlijk wel wetsvoorstellen van de PVV die het dan moeilijk krijgen in de 1ste kamer. Mijn inziens hebben meerdere van hun voorstellen praktische bezwaren. Mevrouw Halsema heeft een scherpe uitspraak gedaan welke niet helemaal klopt, dat is niets nieuws voor welke partij dan ook in verkiezingstijd.

  4. prachtig uitgezocht! alleen ja, we weten nu eenmaal dat een politicus liegt. Als een politicus zijn mond opendoet liegt ie.
    Ze willen manipuleren. Ja ook de ‘integere’ (zo vinden velen) halsema. ook de integere (zo vinden velen) cohen.

    Dus verbaasd ben ik niet. wel mooi uitgezocht!

  5. René

    Zoals ik Halsema heb begrepen, wordt het gewoon erg lastig om zonder backup in de Eerste Kamer een regering te vormen die tot pragmatisch uitvoerbaar beleid kan komen. Jullie deskundigen bevestigen dat ook allemaal. Voor wie een kort geheugen heeft: het referendum werd in de Eerste Kamer tegengehouden (door Hans Wiegel) en had een kabinetscrisis tot gevolg.

    Er hoeft dus helemaal geen motie ingediend te worden. Maar zoals Halsema zei: het is een onderschat probleem.

  6. Pingback: The truth and nothing but the truth « Maud's afstudeerblog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s