Is de Chlamydia-thuistest populair?

Door Charlotte Backx
Volgens de website van het Algemeen Dagblad en Q-music (10 maart 2010) is de chlamydia-thuistest is een grote hit. Dat zou blijken uit de verkoopcijfers van Drogisterij.net. FHJ Factcheck ging op zoek naar deze bron en ontdekte dat het persbericht iets te klakkeloos is overgenomen.

Dat er een stijging is in de verkoop van de Chlamydia- zelftest sluiten wij factcheckers na onderzoek van deze berichtgeving niet uit. Maar elk cijfer ontbreekt, wat bijzonder is als je een stijging signaleert, en enige vorm van bewijs voor de stelling is er verder ook niet. Hoe kwam het (pers-)bericht in de wereld? 

Hiervoor bellen we met Remy da Thesta, marketing manager bij Drogisterij.net. “Ik heb dit persbericht verzonden om publiciteit te genereren. Ik zie dit soort berichten wel vaker in de Metro en Spits verschijnen. Commercieel gezien is het heel handig dat de media persberichten over een schaamteproduct zomaar overnemen. Dit soort feitjes hebben totaal geen nieuwswaarde maar shockeren een beetje.” Duidelijke taal, we hebben hier niet te maken met hard nieuws maar met een geslaagde poging om gratis publiciteit te genereren.

Dat steeds meer mensen een chlamydia-zelftest doen, zoals het AD beweert, is volledig gebaseerd op het persbericht dat Da Thesta heeft verzonden. En omdat er in het persbericht geen cijfers worden genoemd, doet de krant dat op zijn website ook niet. Bovendien is het interessant dat de krant Da Thesta volledig vertrouwt in de juistheid van het volgende: “Dat zelf testen enorm populair is, bleek ook al eerder uit onderzoek van Flycatcher. In 2009 gaf 16% van de ondervraagden aan een zelftest te hebben gebruikt.” Maar wat blijkt? Flycatcher heeft in 2009 helemaal geen onderzoek gedaan naar thuistesten.

Een belletje naar Flycatcher verwijst ons naar opdrachtgever Gaby Ronda van de Universiteit van Maastricht. Zij zegt het artikel ook te hebben gelezen en haar vraagtekens te hebben bij de juistheid van de publicatie. “We hebben in 2009 helemaal geen onderzoek laten doen naar het gebruik van zelftesten. De 16% die in het artikel wordt gepubliceerd, verwijst naar het aantal ondervraagden dat in 2006 aangaf ooit een of meerdere zelftesten op eigen initiatief te hebben gedaan. Van die 16% gaven een aantal mensen aan een chlamydiatest te hebben gedaan. Maar de onderzoeken die we in 2006 en 2008 lieten uitvoeren door Flycatcher, gingen beide over zelftesten in het algemeen en niet de chlamydiatest in het bijzonder.”

Tot slot is een niet onbelangrijk feit dat de chlamydia-thuistest in 2009 van de markt is geweest. Dit staat wel in het artikel vermeld, maar wat er niet bij wordt gezegd is dat de vermeende stijging die Drogisterij.net zegt te merken is gemeten vanaf de herintroductie in de tweede week van december 2009. Niet gek dat de verkoop van een product stijgt zo kort na herintroductie. Zeker als er reclame voor wordt gemaakt, zoals Da Thesta aangeeft te doen. “Natuurlijk hebben we reclame gemaakt voor dit product. Op het moment dat wij iets online verkopen sturen we een persbericht uit en verschijnt er een reclame op Google. Hierdoor kan de stijging inderdaad verklaard worden,” redeneert Da Thesta.

Fabrikant Test-Point merkt ook een stijging van de verkoop. Ze kunnen geen cijfers noemen, maar zeggen dat er wel een logische verklaring voor deze toename kan zijn. Waren er eerder namelijk meerdere fabrikanten die dit product maakten, nu zijn ze de enige fabrikant in Nederland. “Sinds december 2008 mocht het product niet meer worden verkocht. Daarom zijn wij een jaar eerder al gestart met de ontwikkeling van een betere test. Deze wordt sinds de tweede week van december 2009 verkocht. Omdat wij nu, in tegenstelling tot 2008, de enige zijn die dit product ontwikkelen merken wij wel een stijging. Bovendien wordt het product nu ook in meerdere winkels verkocht zoals bijvoorbeeld bij de Etos”, legt Arjen van der Merwe uit.

Bart Franssen van de AD-internetredactie  is inmiddels bekend met FHJ Factcheck en wil wel een reactie geven op dit specifieke artikel: “Jullie bellen ons soms wel vijf keer per dag. Ik weet wat je wilt vragen en kan vertellen dat we dit bericht hebben overgenomen van het ANP. We hebben het inderdaad niet gecheckt, maar omdat we genoeg voor ons abonnement op het ANP betalen, mogen we er volgens mij ook wel vanuit gaan dat het nieuws dat wij overnemen juist is.”

Wat Franssen hier zegt, is frappant omdat dit persbericht niet afkomstig was van de nieuwsredactie van het ANP, maar van ANP Pers Support. Dat is, zo weet iedere journalist, niets meer dan een digitaal  doorgeefluik tussen verzenders van persberichten en de media. Onder deze persberichten staat standaard het volgende vermeld: “ANP Pers Support, het ANP is niet verantwoordelijk voor de inhoud van bovenstaand bericht.” Volgende keer toch maar even checken, svp, dan bellen wij ook wat minder vaak.

Bronnen
Het originele persbericht
Remy da Thesta, marketing manager drogisterij.net
Gaby Ronda, Universiteit van Maastricht
Arjen van der Merwe, Test-Point
Bart Franssen, Algemeen Dagblad

Advertisements

8 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

8 Reacties op “Is de Chlamydia-thuistest populair?

  1. Briljant....

    Test-Point is geen fabrikant en ontwikkeld zelf geen testen.

    De test-point test is exact dezelfde test als welke destijds door Handilab is verkocht. Deze mocht niet meer verkocht worden aangezien er “wat problemen” waren met de cijfers over de betrouwbaarheid van de test….

    Ongetwijfeld zal dit ook gaan gelden voor deze “nieuwe” chlamydia test.

    Mijn inschatting is dat deze test maximaal 1 jaar wordt toegelaten en volgend jaar geen CE keur meer zal krijgen omdat de claims (net als via Handilab) niet zijn waar te maken.

  2. Deze chlamydia zelftest is geheel nieuw, en van een heel andere soort dan de Handilab test. Het CE certificaat loop nog 4 jaar, en zal geen problemen ondervinden verlengd te worden.

  3. Briljant...

    Tuurlijk is de test gewoon hetzelfde. Bepaling wordt op dezelfde manier verkregen dus zal ook wel problemen gaan opleveren zoals eerder.

  4. Pingback: Factchecken « Charlotte's web

  5. Pingback: Hello world! – Zelftesten: de Zin en Onzin

  6. Briljant!

    Briljant!

    http://sti.bmj.com/content/86/5/355.full

    The poor performance of all POC tests evaluated in our study has implications for public health, since the Handilab-C test remained commercially available via the internet (€29.95) during the entire inclusion period. The distributor has claimed a reliability of 98.15% (not further specified) on his website while, for instance, sensitivity in our study population was only 12%.

  7. Briljant!

    Sommige soa-zelftests zijn niet betrouwbaar. Zo blijkt bijvoorbeeld uit recent Nederlands onderzoek dat drie verschillende chlamydia-thuistests (die niet naar een laboratorium hoeven te worden opgestuurd) een zeer geringe betrouwbaarheid hebben. De kans dat de mensen die echt chlamydia hebben ook een bevestigende testuitslag krijgen is slechts 12, 17 en 27% respectievelijk.

    Vooruitziende blik…
    Lijkt mij verstandig als de leverancier van deze chlamydia zelftest de eer aan zichzelf houdt en stop met de verspreiding van deze bedenkelijke thuistest. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s