Opmars van glaucoom: fabel of feit?

Door Kyra van de Schans

‘Opmars glaucoom onder 40-plussers’, dat was de opening van dagblad Sp!ts op maandag 15 maart. In het artikel wordt beweerd dat ‘op basis van verzamelde gegevens wereldwijd in Nederland een toename van 30 procent wordt verwacht van mensen met glaucoom ten opzichte van tien jaar geleden’.  FHJ Factcheck ging op zoek naar de bron.

 Hans Lemij, oogarts verbonden aan Het Oogziekenhuis Rotterdam, stelt in het artikel dat mensen vanaf 40 jaar regelmatig een bezoek moeten brengen aan een oogarts. Dit om te controleren of ze misschien de oogziekte glaucoom onder de leden hebben. Door de vergrijzing zullen namelijk vele mensen de komende jaren ten prooi vallen aan deze ziekte, beweert hij.

Onderzoek
FHJ Factcheck nam contact op met de betreffende oogarts en vroeg het onderzoek op waaruit blijkt dat er een opmars van glaucoom wordt verwacht. Het onderzoek is opgenomen in de database PubMed en uitgevoerd door Amerikaan dr. Harry Quigley. Hij schatte dat in 2010 wereldwijd ongeveer 60,5 miljoen mensen aan de oogziekte glaucoom lijden. Tussen 2010 en 2020 zal dit aantal toenemen naar 79,6 miljoen patiënten. Dit is inderdaad een toename van bijna 30 procent. Deze schattingen zijn gemaakt op basis van leeftijd, geslacht en etniciteit. Dit werd gecombineerd met de VN verwachting van de stijging van de wereldbevolking tussen 2010 en 2020. Conclusie: glaucoom is op staar na belangrijkste oorzaak van blindheid wereldwijd. Aziatische mensen en vrouwen worden het vaakst  getroffen door de oogziekte.

Tot zover lijken de feiten van het onderzoek te kloppen. Maar de datum verraadt dat het onderzoek in PubMed dateert van maart 2006. Niet bepaald nieuwe informatie dus. En deze cijfers hebben betrekking op de wereld, niet specifiek op Nederland. Waar is het aantal van 100.000 Nederlandse glaucoompatiënten in Nederland op gebaseerd? Lemij legt uit dat dit geschat is na uitkomsten van The Baltimore Eye Survey, Blue Mountains Eye Study en The Rotterdam Eye Study.

‘Beweging is nieuws’
Het artikel in Sp!ts was van de hand van Annette Karimi. De journalist biecht eerlijk op dat ze het onderzoek niet heeft opgevraagd of ingezien. “Hadden we maar de tijd om alles uit te zoeken, dat zou natuurlijk fantastisch zijn”, licht ze toe.
De Glaucoomstichting gaf een persbericht uit in het kader van de Wereld Glaucoom Week, die plaatsvond van 8 tot en met 14 maart. Doel van de week was om bewustwording rond ‘de sluipende blindmaker’ te creëren. Karimi schreef het artikel ‘Opmars glaucoom onder 40-plussers’ geschreven naar aanleiding van dit persbericht, dat ze op haar bureau kreeg.

De journalist van de Sp!ts beweert geen rekening te hebben gehouden met de Wereld Glaucoom Week. Het artikel werd ook pas gepubliceerd na afloop van de week. Karimi: “Ik heb dit verhaal toevallig opgepakt omdat ik merkte dat er aan glaucoom ontzettend weinig aandacht wordt geschonken in de media. En dat terwijl de groep glaucoompatiënten door de vergrijzing steeds groter wordt.”

Dat Spits ervoor koos het onderwerp groots op de voorpagina plaatsten, vindt ze daarom juist terecht. “Ik ontvang veel positieve reacties van mensen. Ik heb nog niet één keer gehoord dat lezers dit al wisten. Zelfs niet van mensen die zich heel nauwgezet met het nieuws bezighouden. Ik heb het toevallig nu opgepakt, maar het kon ook drie weken eerder geplaatst worden, of pas over drie maanden. Dat had niet uitgemaakt. Experts hebben beweging geschetst en die toename is nu nog in volle gang. Het blijft dus nieuws.”

Aan het eind van het gesprek wil de journaliste ons nog even meegeven dat ze FHJ Factcheck mooi project vindt en dat ze ons veel succes wenst.

Conclusie

De kop boven het artikel wekt de indruk dat de opmars van glaucoom een nieuwsfeit is. Maar wat is dan precies de nieuwswaarde? De uitkomsten van een Amerikaans onderzoek uit 2006? Nee. De kop: ‘Vroegtijdige signalering van glaucoom voorkomt schade’ was hier misschien meer van toepassing geweest. Het is duidelijk welk doel Lemij en de Glaucoomstichting voor ogen hebben: meer aandacht voor glaucoom. In de Sp!ts krijgen ze uitgebreid de ruimte om iedereen boven de 40 jaar te waarschuwen en te zorgen dat ze een afspraak maken bij een oogarts.  FHJ Factcheck vraagt zich af of dit onderwerp zo’n prominente plek op de voorpagina heeft verdiend. 

Bronnen:

– Artikel Spits: Opmars glaucoom onder 40-plussers
– Annette Karimi (redactie Spits)
– Hans Lemij (oogarts Het Oogziekenhuis Rotterdam)
– PubMed Quigley glaucoma prevalence: The number of people with glaucoma worldwide in 2010 and 2020

Advertisements

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Een Reactie op “Opmars van glaucoom: fabel of feit?

  1. Kiumars Ajdari

    That is not true. The referring Doctor asked for screenings by Optometrists which is one of the best professionals in terms of ocular disease detection and diagnosis. Also suggested that 49 Euros is a justified amount to be paid for professional services that can save someones eyes. Which is true and thats why he explains if that screening happens at the hospital costs several folds for the patient and the way things are access to eye care for Glaucoma patient is reduced without the involvement of other eye care professionals.
    He clearly regards reading glasses in supermarkets as a wrong public health decision as it is an obstackle for patients to get proper eye care. I fully support him. I admire his courage and understanding of this public health issue and approches to bring better eye care for the communities in Netherlands without ego,pregidous or comercial intentions. I think we all have to stand by him tall and be proud and feel lucky to have him. What he proposes may one day save the writer of the article above !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s