Eten Nederlanders steeds meer asperges?

Door Kim Decock

Eten Nederlanders steeds meer asperges? Wie op maandagochtend 12 april nog tijd had om met een kop koffie naar het RTL Ontbijtnieuws te kijken denkt waarschijnlijk van wel. “Nu de winterkou eindelijk uit de lucht is, is het seizoen losgebarsten”, vertelt nieuwslezer Jan de Hoop tijdens het krantenoverzicht, terwijl achter hem de stelling ‘We eten steeds meer asperges’ groot in beeld verschijnt. Het item is gebaseerd op een bericht uit dagblad De Pers. FHJ Factcheck vraagt zich af: waar is dit bericht op gebaseerd?

En ís het aspergeseizoen wel echt ‘losgebarsten’? Dat is opmerkelijk nieuws, aangezien pas een week eerder de eerste asperges zijn gestoken in Nederland. Op de website van RTL Nieuws werd zondag 4 april ook nog een heel ander nieuwsbericht geplaatst. ‘Aspergeseizoen vrij laat van start’, luidde de kop van dit korte artikel, waarin we lezen: ‘Of 2010 een goed aspergejaar wordt, moet nog blijken.’ Dat is wel erg snel duidelijk geworden, als we het RTL Ontbijtnieuws en De Pers mogen geloven.

Onderzoek
Maar goed, het kan natuurlijk waar zijn. De Pers heeft die dag inderdaad het artikel ‘We eten steeds vaker asperges’ geplaatst, in de papieren versie van de krant en ook op de website. Bron van het nieuws blijkt een onderzoek van The Greenery te zijn, een van de grootste bedrijven ter wereld in de verkoop en logistiek van groenten, fruit en paddenstoelen. Dat juist zij, die dus ook graag asperges willen verkopen, een persbericht de wereld insturen over de populariteit van de groente is opmerkelijk genoeg om verder te graven.

Gelukkig wil The Greenery graag meer uitleg geven over het tot stand komen van de cijfers uit hun onderzoek. Maar, vertelt medewerker Tim Willaert: “Deze cijfers zijn niet gebaseerd op een extern onderzoek maar zijn afkomstig uit eigen GFK data-analyse. Het aankopen van deze data is vrij duur en de analyses worden door eigen marktanalysten van de afdeling marketing uitgevoerd. Deze zijn dus niet publiek beschikbaar.” En dus kan FHJ Factehck (en overigens geen enkele andere journalist) de oorspronkelijke cijfers inzien. Een “kort en bondig inzicht in een gedeelte van de data” mag door de factcheckers wel bekeken worden.

De cijfers staan in een tabel waarin de gegevens van 2007 tot 2009 zijn opgenomen (over import én Nederlandse asperges). Het aantal bestedingen is inderdaad wat gestegen, net als het volume aan asperges dat mensen kopen en het percentage kopende huishoudens. Het volume per kopend huishouden en de aankoopfrequentie zijn ten opzichte van 2008 licht gestegen, maar ten opzichte van 2007 juist gedaald.

Minder vaak, maar meer
Verder vertelt Tim Willaert dat de cijfers ten opzichte van 2005 aantonen dat er meer asperges verkocht worden, aan meer Nederlandse gezinnen, en elk gezin zou per jaar ook 1,7 procent meer van de witte stengels in huis halen. Ze doen dit wat minder vaak, maar per aankoop wordt er meer aangeschaft. Deze cijfers worden overigens niet in een tabel aangeleverd.

Toch blijft het knagen dat deze cijfers uit een eigen onderzoek van het bedrijf komen, en dat dit onderzoek niet is in te zien. Zo kan er eigenlijk nog steeds niks worden gecontroleerd. “Wel kan het zijn dat bij navraag van journalisten informatie gegeven wordt”, weet Willaert. “Je moet ‘onderzoek’ in dit geval ook niet zien als een wetenschappelijk onderzoekspaper of onderzoeksrapport dat gepubliceerd wordt. Zoals ik eerder aangegeven heb gaat het over analyses van data die wij aankopen.”

Gaan we er van uit dat het onderzoek en alle cijfers kloppen, dan blijft de stijging waar het allemaal over gaat in ieder geval wel erg klein. Dagblad De Pers heeft het netjes omgerekend voor het artikel: ‘Kochten in 1999 nog twee op de tien huishoudens in Nederland asperges, inmiddels is dat dus bijna drie op de tien’. In het RTL Nieuws in deze nuancering echter geheel weggevallen.

“Zelf verder lezen”
Een belletje naar RTL dan maar. Bij de eerste poging is er niemand van het ochtendnieuws aanwezig, maar de dame aan de andere kant van de lijn probeert FHJ Factcheck toch te helpen. “Dat hebben ze overgenomen uit de krant, dus dat weten zij ook niet waar dat vandaan komt,” vertelt ze.

Een dag later legt Haiko Roos van RTL Nieuws uit waarom het bericht, dat toch nogal aangedikt overkomt, zo gepresenteerd werd. “Dat is het doel van ons krantenoverzicht, we vertellen wat de kranten melden. We bekijken de hoofdlijnen uit de kranten en brengen die in het nieuws. Als we het zelf zouden brengen zouden we het ook wel genuanceerder brengen. Als mensen er meer over willen weten, is het de bedoeling dat ze zelf De Pers er bij pakken en verder lezen,“ aldus Roos.

En heeft de redacteur van De Pers die het artikel schreef eigenlijk kritisch gekeken naar het persbericht van The Greenery, en bijvoorbeeld het onderzoek aangevraagd? “Nee”, legt redacteur Edward Deiters uit, “het was een zondag en The Greenery was dicht die dag”.

Maar vindt hij het nou betrouwbaar, dit onderzoek van een veilingbedrijf dat ook asperges verkoopt? “Ik ben er van uitgegaan dat The Greenery ons niet voor zit te liegen. Het is een van de grotere groenteverkopers in Nederland, een gerennomeerde partij, je mag verwachten dat dat onderzoek klopt.”

Conclusie
In principe klopt het nieuws dat Nederlanders steeds meer asperges eten, afgaande op het onderzoek van The Greenery. Even in het midden gelaten of het dan steeds meer, of steeds vaker is. Maar feiten worden hier wel erg gemakkelijk voor waar aangenomen en het nieuws wordt ook klakkeloos overgenomen door media onderling. Natuurlijk kun je de verantwoordelijkheid voor het wel of niet kloppen van berichtgeving ontlopen door duidelijk de bron te vermelden waar het vandaan komt. Maar vraag blijft of je moet willen, dat het nieuws op deze manier ontstaat.

Bronnen:
Tim Willaert (The Greenery)
Haiko Roos (RTL Nieuws)
Edward Deiters (De Pers)

Advertisements

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s