De Amerikaanse brulkikker rukt (weer) op!

Door Yorick Groeneweg

De Volkskrant schrijft op 27 mei dat Belgische en Nederlandse natuurbeschermers overgaan tot verscherpte grensbewaking. Reden: het naderende gevaar van de Amerikaanse brulkikker. Naast de Volkskrant besteedden onder andere het ANP, De Telegraaf en het Algemeen Dagblad aandacht aan onze kwakende groene vriend. Het bericht in de Volkskrant deed de wenkbrauwen van de FHJ Factcheckers fronsen en de redactie zocht uit hoe het nu met die grensbewaking zit.


In de Volkskrant staat: In een uiterste poging de Amerikaanse brulkikker uit Nederland te weren, gaan Belgische en Nederlandse natuurbeschermers vanaf volgende week over tot verscherpte grensbewaking. Even verderop schrijft verslaggever Raoul du Pré: De dieren zijn de grens al tot op minder dan twee kilometer genaderd. Informatie die Du Pré heeft gekregen van de stichting Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland (RAVON) en projectleider Mieke Hoogewijs die soortencoördinator is bij de provincie Antwerpen.

Stichting RAVON waarschuwt voor de Amerikaanse brulkikker omdat het dier een schimmel bij zich kan dragen die voor andere amfibieënsoorten levensgevaarlijk kan zijn. De bacterie kan chytridiomycose veroorzaken, een infectie waardoor wereldwijd al een aantal amfibiesoorten is uitgestorven. Zelf heeft de brulkikker geen last van de bacterie. In België zijn volgens RAVON grootschalige bestrijdingsacties gestart om de brulkikker weg te krijgen.

Knipoog
We belden met Raoul du Pré, die het artikel voor de Volkskrant heeft geschreven, met de vraag waarom hij het onderwerp nieuwswaardig vond. ‘’De bacterie die de kikker bij zich kan dragen is zeer gevaarlijk voor andere amfibieën. Verder zijn dit soort berichten natuurlijk grappige waarnemingen. Het staat ook vetgedrukt in de krant, dat betekent in de stijl van de Volkskrant dat het een bericht met een knipoog is. Natuurlijk gaat de grens niet echt dicht maar er wordt wel gepatrouilleerd.’’

Een belletje naar Mieke Hoogewijs, die verantwoordelijk is voor het brulkikkerproject, levert een ander verhaal op dan in de krant staat. ‘’We willen de Amerikaanse brulkikker niet tegenhouden, we willen alleen in kaart brengen hoeveel kikkers er in het grensgebied tussen Noord-Brabant en Vlaanderen zijn. We weten al langer dat ze er zijn, we maken er alleen nu pas werk van.’’

Volkskrant-verslaggever Raoul du Pré hoorde naar eigen zeggen een ander verhaal van de Belgische. Hij kreeg een persbericht van RAVON en belde vervolgens naar projectleider Mieke Hoogewijs voor een toelichting. ‘’Zij vertelde mij dat wanneer er brulkikkers worden gevonden, er gepaste maatregelen worden getroffen. Wat die maatregelen zijn, wilde ze niet vertellen. Wel nodigde ze mij uit voor de persconferentie van 5 juli wanneer de eerste resultaten worden verwacht’’, aldus Du Pré.

Nieuwswaardig?
Tegen FHJ Factcheck benadrukt Mieke Hoogewijs nogmaals dat de grenzen echt niet dicht gaan voor de brulkikker. “Het is ook helemaal niet nieuwswaardig. Wat misschien wel nieuwswaardig is, is dat wij beginnen met het opleiden van vrijwilligers en professionals die de brulkikker moeten signaleren in de grensstreek. Ik houd mij ook niet bezig wat er in de Nederlandse pers wordt geschreven. We willen een Early Warning System oprichten waardoor we de aanwezigheid van de brulkikker goed in kaart kunnen brengen. Ik verwijs u graag door naar de persconferentie van 5 juli.”

Raoul du Pré van de Volkskrant vindt het een rare manier van communiceren. Hij krijgt een persbericht maar wanneer hij belt voor een toelichting wordt hij doorverwezen naar een persconferentie die pas over ruim een maand plaatsvindt. “Ik wilde het nu al goed in de krant hebben”, zegt Du Pré stellig. “De organisatie wil in de publiciteit komen en dan vind ik het raar dat Mieke Hoogewijs mij niet kan vertellen wat voor maatregelen er genomen worden als er brulkikkers worden gevonden. Daar heb ik op doorgevraagd maar ik kreeg geen antwoord. Daarom is het ook maar een verhaal met een knipoog geworden dat ik in twintig minuten heb geschreven.’’

Andere media
Niet alleen de Volkskrant berichtte op een feitelijk onjuiste manier over de dreigende brulkikker. Naar aanleiding van het persbericht van RAVON besloot ook het ANP een bericht de wereld in te sturen. Het persbureau schreef dat de workshop voor vrijwilligers van het Early Warning System in natuurgebied Masthorst zal plaatsvinden. Ook De Telegraaf had het over natuurgebied Masthorst. In het persbericht van RAVON staat echter natuurgebied Mastbosch.

Navraag bij de boswachter van het gebied, Sonja Vrijenhoek van Staatsbosbeheer, blijkt dat de spelling in beide gevallen fout is. “Het is gewoon het Mastbos. Van natuurgebied Masthorst heb ik nog nooit gehoord. Mastbosch is de naam van een horecagelegenheid in het bos, misschien hebben ze dit verward met het bos zelf’’, aldus de boswachter. Het ANP laat weten de fout te corrigeren. ‘’We passen de tekst in ons archief aan om te voorkomen dat het nogmaals fout gaat’’, zegt adjunct-hoofdredacteur ANP Nieuws Patrick Selbach.

Conclusie
Knipoog of niet, de berichtgeving over de Amerikaanse brulkikker rammelt aan alle kanten. Zo strookt het artikel in de Volkskrant niet met de mededelingen die projectleider Mieke Hoogewijs doet. Aan de andere kant heeft de verslaggever van de Volkskrant in zijn ogen te weinig informatie gehad van de organisatie die het nieuws naar buiten heeft gebracht. Waarschijnlijk heeft hij daarom zelf de conclusie getrokken dat de grenzen dicht gaan tegen de brulkikker. Ook de spelling van het Mastbos is incorrect in de berichtgeving van het ANP en De Telegraaf. Verder is in het verleden al veel vaker door de media geschreven over brulkikkers. Een zoektocht in de digitale mediadatabank LexisNexis levert resultaten op tot 1990. Op 7 april 1990 schreef NRC Handelsblad al het volgende:

Verbod bepleit op verkoop brulkikker

HARDERWIJK, 7 april – Het Wereld Natuur Fonds (WNF) vindt dat er geen brulkikkers meer verkocht mogen worden. Bovendien eist het fonds een verbod op de import van deze kikker. Deze maatregelen moeten voorkomen dat in Nederland een plaag ontstaat van brulkikkers die steeds meer door particulieren in vijvers worden gehouden maar vaak ontsnappen.

Het verder uitpluizen van de onderzoeksresultaten in LexisNexis resulteert in een stroom van berichten die steeds weer doelt op het mogelijke gevaar van brulkikkers in Nederland. FHJ Factcheck concludeert dan ook dat er met de dreiging van de Amerikaanse brulkikker niets nieuws onder de zon is. Jaarlijks verschijnen berichten hierover in de media. Het feit dat stichting RAVON nu met een workshop kikkers registreren start is daarentegen wel nieuws.

Bronnen:
Mieke Hoogewijs, soortencoördinator provincie Antwerpen
Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland (RAVON)
Raoul du Pré, verslaggever de Volkskrant
Patrick Selbach, adjunct-hoofdredacteur ANP Nieuws
Sonja Vrijenhoek, boswachter Staatsbosbeheer
LexisNexis

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s