Joran van der Sloot en 1780 soles

Door Caroline van Schubert

Joran van der Sloot zit achter slot en grendel. Terwijl ze in Chili afgelopen vrijdag nog druk bezig waren de Nederlander zo snel mogelijk het land uit te krijgen richting Peru, waren de Nederlandse media er nog steeds niet over eens hoeveel Joran betaalde om Chili überhaupt in te komen. Betaalde hij de broers Aparcana Pisconte nou 200 of 226 duizend euro voor de rit? Of zat het er ergens tussenin? FHJ Factcheck zocht het uit.

De meeste media baseren hun berichtgeving op een artikel dat op de website van de Peruaanse radiozender RPP Noticias staat. Hierin staat dat Joran de broers Aparcana Pisconte 1780 soles betaalde om hem van Peru naar Chili te vervoeren. Daarmee bedoelen ze dat hij hen 1500 soles (435 euro) betaalde voor de rit naar Chili en later nog eens 280 soles (81,20 euro) om hem naar de Chileense stad Arica te brengen. Afgerond op twee tienden was één sol op die dag 29 eurocent waard, wat betekent dat volgens deze bron Joran de broers in totaal 516,20 euro betaalde.

Hoe kan het dan dat in de berichtgeving van Nu.nl en de Volkskrant, die allebei gebruik maakten van deze bron, verschillende bedragen staan? In de ochtend van donderdag drie juni spreekt de Volkskrant van het spectaculaire bedrag van 226 duizend euro. Later veranderen ze dit, in hetzelfde bericht, naar een bedrag van 615 euro. Van dit bedrag is 535 euro betaald voor de rit naar van Nazca naar Tacna en later nog eens tachtig voor de reis naar Arica in Chili. Het bedrag van 615 euro ligt dichter bij onze bevinding van vijfhonderd euro, dan het bedrag van 226 duizend euro dat eerder vermeld werd. Vanwaar deze wijziging?

‘Slordige fout’
“Het bedrag van 226 duizend euro was een slordige fout van ons. Die hebben we gemaakt op basis van een persbericht van Novum waar dit bedrag in stond vermeld. Vervolgens hebben we het gecheckt op de website van de radiozender. Hier maakten we een fout, omdat we het woord ‘mil’ verkeerd interpreteerden”, vertelt Hanneke Nagtzaam van de internetredactie. Door dit misverstand las de Volkskrant het bedrag ‘mil 780 soles’ als ‘780 duizend soles’ in plaats van ‘1780 soles’. “Het leek ons ook wel erg veel geld, maar we wisten niet waar het aan lag. Of de verklaring van de broers klopte niet, of het lag aan de website”, voegt ze hieraan toe. Al snel kreeg de internetredactie een telefoontje van de buitenlandredactie met de mededeling dat het bedrag niet klopte. “Zij meldden ons dat het bedrag 615 euro moest zijn in plaats van 226 duizend euro. Dat hebben we voor waar aangenomen en met deze informatie hebben we het internetbericht aangepast”.

Hoe komt de buitenlandredactie aan dit bedrag van 615 euro? Een telefoontje naar deze redactie helpt ons niet echt verder. Een redacteur laat FHJ Factcheck weten niet precies te weten wie verantwoordelijk is voor dit bedrag en “ook geen zin heeft om er moeite voor te doen”. Een mailtje naar de persoon die eventueel meer zou weten levert ons ook niets op. De oorsprong van dit bedrag blijft voor ons dus nog een vraagteken.

Informatie afkomstig van het ANP?
Niet alleen de Volkskrant ondervond problemen met het omrekenen. Ook de website Nu.nl vond het lastig om te berichten over een eenduidig bedrag. Zo berichtte de website in eerste instantie over een bedrag van vijfhonderd euro, maar in een ander bericht spreekt Nu.nl van ‘ruim tweehonderd euro’ (inmiddels gerectificeerd naar vijfhonderd euro). Als we vragen naar een verklaring voor dit verschil, verwijst de website ons door naar het ANP. Volgens hen zijn beide artikelen namelijk afkomstig van het dit persbureau. “Wij hebben alleen bericht over het bedrag van vijfhonderd euro, niet over de tweehonderd euro. Wij weten niet waar Nu.nl dat vandaan heeft”, vermeldt een ANP-redacteur vervolgens.

Een volgend mailtje naar Nu.nl (door drukte beweert de receptioniste dat de website namelijk niet telefonische te bereiken is) levert het volgende antwoord op: “Het eerste bericht komt van onze eigen redactie naar aanleiding van eigen onderzoek. De redacteur die het geschreven heeft, heeft in de haast een foutje gemaakt en 200 euro berekend. Het ANP kwam pas veel later met dit nieuws en het tweede bericht komt wel van het ANP. Bedankt voor de oplettendheid, wij hebben het verbeterd.” Zo zien we maar weer wat een beetje oplettendheid van de fact-checkers al oplevert.

Brongebruik
Dat vrijwel ieder medium gebruik maakt van dezelfde bron, is sowieso niet helemaal duidelijk. Een andere bron, een filmpje dat al vrij snel na het nieuws over Joran van der Sloot verscheen, vertelt ons namelijk weer een ander bedrag. Volgens onze vertaling vertelt een van de chauffeurs in dit filmpje zelf dat Joran hem 1500 soles (435 euro) betaalde voor de rit.

Conclusie
Niet zelden worden er in de haast van het publiceren slordigheidsfouten gemaakt door de media. Volkskrant en Nu.nl zijn er in dit geval het bewijs van. Het feit dat vrijwel alle kranten hun berichtgeving baseerden op slechts één bron is al discutabel, omdat er minimaal nog één andere bron beschikbaar was. Maar wat ons nog het meest opviel, was het feit dat de kranten gebruik maakten van dezelfde bron, maar toch met verschillende getallen kwamen. Volkskrant kwam zelf al achter de gemaakte fout. Nu.nl was het zelf nog niet opgevallen. Dit bewijst maar dat we de media altijd kritisch moeten blijven volgen en met elkaar moeten vergelijken om een goed beeld te krijgen van een gebeurtenis.

Bronnen:
Hanneke Nagtzaam, internetredactie Volkskrant
Buitenlandredactie Volkskrant
ANP
Anneke Moedt, stagiare Nu.nl
Jordi Wiegerink, vertaling

Advertisements

4 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

4 Reacties op “Joran van der Sloot en 1780 soles

  1. Syme

    Heren en dames factcheckers, jullie komen er zelf ook niet echt uit 🙂

    Hierin staat dat Joran de broers Aparcana Pisconte 1750 soles betaalde om hem van Peru naar Chili te vervoeren. Daarmee bedoelen ze dat hij hen 1500 soles (429,14 euro) betaalde voor de rit naar Chili en later nog eens 280 soles (80,13 euro) om hem naar de Chileense stad Arica te brengen. Afgerond op twee tienden is één sol 29 eurocent waard, wat betekent dat volgens deze bron Joran de broers in totaal 500,78 euro betaalde.

    eerst 1750 soles en later 1500+280?
    429 euro + 80 euro, later 500 euro?

    Hoeveel is het nou?

  2. fhjfactcheck

    Bedankt voor de tip Syme.
    We hebben 1750 geschreven, maar het moest 1780 zijn.
    Het verschil in het tweede bedrag is ontstaan omdat we meerdere dagen aan dit onderzoek gewerkt hebben. Iedere dag was de koers weer anders, waardoor het optelsommetje inderdaad niet klopt. We hebben ons nu gehouden aan de wisselkoers van die dag, namelijk dat een sol 0.29 eurocent waard is.

  3. Niek Willems

    Complimenten! Goed uitgezocht! Je neemt aan dat die cijfers kloppen. Blijkbaar niet dus.

  4. Pingback: Fact-check « afstudeerblog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s