Elektrische apparaten uit tijdens WK voetbal?

Door Yorick Groeneweg

Nu.nl (en onder andere de Volkskrant.nl) schrijft op 17 mei dat iedere Zuid-Afrikaan komende zomer tijdens het WK voetbal zijn elektrische apparaten moet uitzetten wanneer er onvoldoende stroom is. Slechts één televisie en één lamp mag aan van energiemaatschappij Eskom, zodat huishoudens toch nog de wedstrijden van het WK kunnen volgen. FHJ Factcheck vroeg zich af of dit verhaal wel klopt en zocht het uit.

Stroomtekort
Een blik in de Zuid-Afrikaanse kranten van die dagen geeft een wat genuanceerder beeld van de situatie. Andrew Etzinger, algemeen directeur van nutsbedrijf Eskom, zegt hierover in de krant The Star: ‘’De kans dat de vraag naar stroom zo groot is dat de elektriciteit uitvalt, is erg klein’’. Energiemaatschappij Eskom vraagt pas in het uiterste geval aan Zuid-Afrikanen of zij alle apparaten willen uitzetten, is verderop in het artikel te lezen. Voordat dat zal gebeuren, zullen eerst grote bedrijven worden gevraagd om minder stroom te verbruiken dan normaal.

Noodgeval
Het lijkt er dus op dat Eskom alleen bij noodgevallen de burgers vraagt om alles uit te zetten, op die ene lamp en televisie na dan. Om echt uitsluitsel te krijgen over de mogelijke vraag van Eskom zocht FHJ Factcheck zelf contact met de algemeen directeur van Eskom, Andrew Etzinger. Die laat per e-mail weten dat er van de berichtgeving in Nederland niet veel klopt. ‘’Ik denk dat bepaalde journalisten zich onnodig zorgen maken over het WK voetbal’’, aldus Etzinger. Hij verwacht overigens ook geen problemen tijdens het WK wat betreft stroomtekorten. ‘’Eskom is goed voorbereid op het WK en er worden geen stroomtekorten verwacht.’’

Waarom is op Nu.nl dan te lezen dat burgers door Eskom worden gevraagd om hun apparaten uit te zetten tijdens het WK? Het valt nog te bezien of er daadwerkelijk een beroep wordt gedaan op de burgers. Eskom, de partij die erover gaat, ontkracht het in ieder geval. Op de vraag of Nu.nl het artikel in genuanceerde vorm wel had geplaatst, krijgt FHJ Factcheck geen antwoord. ‘’Het betreffende bericht is aangeleverd door het persbureau ANP, voor meer informatie kun je daar terecht. Dit is overigens ook af te leiden uit de credits onderaan het bericht’’, aldus de redactie van Nu.nl die ons niet telefonisch maar alleen via e-mail te woord wil staan.

ANP
Terug naar de bron van het bericht, het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP). Henderiekus Wiltjer van het ANP zegt dat het bericht afkomstig is van een Zuid-Afrikaanse website die gespecialiseerd is in financieel nieuws. Daar werd als bronvermelding het Zuid-Afrikaanse persbureau SAPA gebruikt. ‘’De auteur heeft zich enkel gebaseerd op SAPA, omdat ze geen tweede bron kon vinden’’, vertelt Wiltjer. ‘’Het is onmogelijk om alle berichtgeving van persbureaus te controleren. Berichtgeving van betrouwbare persbureaus (Reuters, AFP, EFE, DPA) wordt vaak direct overgenomen.’’

Uit dit geval blijkt dus dat het ANP het Zuid-Afrikaanse persbureau SAPA ook betrouwbaar genoeg acht want het verhaal is niet gecheckt maar wel gepubliceerd. ‘’De interesse voor Zuid-Afrika is groot in verband met het WK voetbal’’, legt Wiltjer nog maar eens uit. Logisch, maar om dan berichten te schrijven die niet kloppen lijkt een beetje voorbarig.

Nuance
Frans Raaijmakers is student journalistiek en sinds maart in Kaapstad werkzaam als stagiair bij de nieuwssite Zuid-Afrika Journaal. Het valt hem regelmatig op dat nieuws uit Zuid-Afrika in Europa anders wordt gebracht dan dat de werkelijke situatie is. ‘’Vaak ontbreekt iedere nuance omdat de Afrikaanse pers dingen gigantisch opklopt. In Europa wordt dat overgenomen en dan wordt er veel bombarie over gemaakt, terwijl de situatie hier totaal anders is. Zo is het ook bij het verhaal over stroomvoorziening.’’, aldus Raaijmakers. Ook verbaast hij zich over de negatieve aspecten van de beeldvorming. ‘’Alle WK stadions waren bijvoorbeeld op tijd af maar altijd komt er een verhaal naar buiten dat er iets niet goed is. Het lijkt erop dat de media zoeken naar een bevestiging van hun gedachten’’, vervolgt hij.

Conclusie
Dat Nu.nl blijkbaar roekeloos berichtgeving van het ANP overneemt, zegt misschien iets over de rappe werkwijze van Nu.nl. Helaas weten we dat niet zeker, want de redactie van Nu.nl wilde niet inhoudelijk reageren en verwees ons door naar het ANP. Het ANP is ook de bron van het bericht. Het ANP gaf vervolgens wel openheid van zaken en verklaarde tegen ons dat de auteur van het bericht zich op één bron heeft gebaseerd. Navraag bij Eskom, de organisatie waar het bericht over gaat, levert namelijk een ander verhaal op. Dat de auteur geen tweede bron kon vinden, klopt waarschijnlijk omdat het verhaal anders ik elkaar steekt dan het ene bericht op die ene Zuid-Afrikaanse nieuwssite.

BronnenAndrew Etzinger, algemeen directeur Eskom
Henderiekus Wiltjer, chef buitenland ANP
Nu.nl, redactie
Frans Raaijmakers, stagiair Zuid-Afrika Journaal
Twan Spierts, student journalistiek die momenteel in Zuid-Afrika studeert

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Een Reactie op “Elektrische apparaten uit tijdens WK voetbal?

  1. charlotte

    Ik vind die ANP berichtjes die onzin of zwaar overdreven blijken te zijn toch altijd nog een stuk erger dan dezelfde stukjes als ze zijn geschreven door zomaar iemand van een krant die een leuk stukje zocht en niet tot de bodem uitzoekt of het wel klopt. Ik vind eigenlijk ook dat nu.nl en andere kranten gewoon ANP berichten zouden moeten kunnen overnemen, het is een groot professioneel persbureau, dan mag je er toch vanuit gaan dat het klopt wat ze schrijven? Dit bericht is ook ongetwijfeld niet alleen door nu.nl overgenomen.

    Het is fijn dat het ANP jullie wel te woord wilde staan, maar het blijft zwaar irritant dat ze dit soort berichten schrijven en ik vraag me af of er verbetering aan zit te komen. Van een individuele krant wil ik het nog wel accepteren, maar van een persbureau vind ik “het is nou eenmaal onmogelijk om alles te controleren” wel een zeer slechte zaak en een zwak excuus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s