Nu.nl: ‘Factchecking is onze taak niet’

Door Mathias de Graag

Nu.nl schrijft op 2 september 2010 op de pagina Werk en Privé  ‘Vrouw laat werk makkelijker los dan man’. Een dag later sleutelt de redactie aan de kop en wordt het ‘Man laat werk minder makkelijk los’. Het bericht is gebaseerd op een rondvraag gehouden in opdracht van Ricoh, een aanbieder van informatietechnologie (IT). FHJ Factcheck onderzoekt of dit bericht wel betrouwbaar is.

Wij van factcheck zijn  benieuwd naar de rondvraag uit het bericht. Ricoh spreekt overigens zelf over een onderzoek. Jan Jongbloed, PR-manager van Ricoh, is niet bereid dit aan ons te verstrekken:We stellen het onderzoek niet beschikbaar, omdat we er zelf belang bij hebben. We sluiten namelijk niet uit dat er in het onderzoek nog meer resultaten staan die in het belang zijn van ons bedrijf. Het zou dom zijn om al ons kruit te verschieten.”

Op de vraag of wij de enige zijn die geen inzage krijgen, geeft de PR-manager ons het volgende antwoord: ”De journalist van Nu.nl heeft ons persbericht gehad. In dat persbericht verwijzen we wel naar het betreffende onderzoek, maar niemand heeft het gekregen of ingezien.”

Geen garantie voor representativiteit

Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau Multiscope. Een telefoontje naar Multiscope brengt ons bij Eelco Markenstein, woordvoerder van het onderzoeksbureau: “Het onderzoek is gehouden onder 511 mensen uit ons internetpanel. Juist deze specifieke groep is geselecteerd, omdat die een kantoorbaan heeft. De werving en selectie van ons panel gebeurt via internet. We kunnen niet garanderen dat de resultaten representatief zijn voor Nederland. Het is toch een bepaalde groep mensen die zich aanmeldt voor zo’n panel. We kunnen ook niet controleren of de panelleden zo’n rondvraag naar waarheid invullen.”
Over de vraag of bedrijven de onderzoeksresultaten kunnen manipuleren, is de woordvoerder duidelijk: “Dat kan. De cijfers kunnen gemanipuleerd worden. Maar waarom zou een bedrijf dat doen?”

Ook Multiscope kan ons het onderzoek niet toesturen. Markenstein: “Dit onderzoek hebben we in opdracht van Ricoh uitgevoerd. De resultaten zijn eigendom van Ricoh en moeten daar dus ook worden opgevraagd. Wellicht dat jullie meer over het persbericht kunnen vragen bij LVB-networks. Zij hebben het persbericht geschreven.”

‘Journalisten gaan ervan uit dat het klopt’

LVB-networks schrijft in opdracht van bedrijven en heeft ook gewerkt voor Ricoh. Na ontvangst van het persbericht, vragen we het communicatiebedrijf naar de feiten in het bericht en de betrouwbaarheid van deze feiten.
Jeroen Gunter, woordvoerder van LVB-networks: “Het persbericht is natuurlijk betrouwbaar. Het is gebaseerd op het onderzoek. Als je het bericht niet voor waarheid aanneemt, ga je ervan uit dat we liegen. Journalisten gaan er vanuit dat het klopt. Er is geen enkele aanleiding om dat onderzoek in twijfel te trekken. Ik geef je het deel van het onderzoek.”

‘Journalisten gaan ervan uit dat het klopt.’  Nou, wij van FHJ factcheck niet. We zijn immers de feiten aan het controleren. Wel verrassend dat we nu via een andere partij het onderzoek in mogen zien. Weliswaar een deel van het onderzoek, maar gelukkig wel het deel dat we nodig hebben. Denken we. We krijgen echter twee A4-tjes met tabellen en cijfers opgestuurd waar we weinig mee kunnen.

Jan Jongbloed van Ricoh is verbaasd dat we de tabellen hebben gekregen. “Dat heeft Jeroen dan op zijn eigen verantwoordelijkheid gedaan. Achteraf gezien had ik je dat deel van het onderzoek ook kunnen geven.” Over dit laatste deed Jongbloed in eerste instantie niet zo makkelijk als hij nu doet voorkomen. Na herhaaldelijk verzoek om ook maar een deel van het onderzoek te mogen zien, kregen we vóór ons belletje met LVB-networks nog steeds een ‘nee’.

Geen reactie

Terug naar Nu.nl waar we het bericht hebben opgedoken. Onder het bericht siert de naam van Pauline van Lintel. Ze is verantwoordelijk voor de lifestyle en werk & privépagina. FHJ Factcheck vroeg haar om een reactie. Helaas kon ze geen tijd vrijmaken vanwege onze deadline. Ook na verschuiving van de deadline met een dag, was ze niet bereikbaar voor commentaar.

Werkwijze Nu.nl

Maar…we hebben ook een ander bericht onderzocht, namelijk  Vrouwen op hoge hakken geëmancipeerder. Ook geschreven door Pauline van Lintel. Voor collega-factchecker Lotty van Hulst had ze wel tijd. Van Lintel legt uit hoe medewerkers van Nu.nl omgaan met de berichtgeving: “Wij maken onze berichten aan de hand van andere berichten. We nemen bronnen over. We doen geen onderzoeksjournalistiek of factchecking. Onderzoeken is niet onze taak. Als we denken dat de bron niet betrouwbaar is, gebruiken we het simpelweg niet.”

Bedrijfsbelang versus nieuwswaarde

Betrouwbare berichten plaatsen. Niets mis mee. Maar hoe zit het met de nieuwswaarde? Voor een nieuwssite als Nu.nl moet dit toch wel meespelen. Jan Jongbloed vertelt dat de rondvraag is uitgevoerd om verspreid over het jaar publiciteit te genereren voor Ricoh. Hij geeft toe dat het bedrijfsbelang van Ricoh de voornaamste reden is voor dit zogeheten ‘onderzoek’.

Media worden op deze manier gebruikt om bedrijven op de kaart te zetten. Je kunt je afvragen of dit iets te maken heeft met de nieuwswaardigheid van berichten. Om nog maar te zwijgen over de betrouwbaarheid van artikelen waar een dergelijk bedrijfsbelang een rol speelt.

Bronnen

- Jan Jongbloed, PR-manager Ricoh

- Jeroen Gunter, woordvoerder LvB-networks

- Eelco Markenstein, woordvoerder onderzoeksbureau Multiscope

- Pauline van Lintel, medewerker NU.nl

 

About these ads

4 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

4 Reacties op “Nu.nl: ‘Factchecking is onze taak niet’

  1. Pingback: Nu.nl: ‘Factchecking is onze taak niet’ « How reporters do their job

  2. Misschien is het een goed idee om (ook) bij de bronvermelding te vermelden dat je eerder met mw van Lintel hebt gesproken in een ander verband?

  3. Pingback: Niet alles geloven wat in de krant staat. | Krapuul.nl

  4. Gerard

    Grappig. Factcheck Leiden hield laatst ook een onderzoek van Multiscope tegen het licht. Het zal wel toevallig zijn (ging over gevoel van (on-)veiligheid op perrons), maar ook daar werden in het bestand 511 geschikte kandidaten gevonden. Dat onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van een beveiligingsfirma. Wiens brood men eet ….?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s