“Een kwestie van kiezen en selecteren”

Door Fenna Wolve

Het einde van het jaar is altijd een goede aanleiding voor lijstjes, rijtjes en onderzoeken. Op 23 december publiceerde Trouw een artikel over een onderzoek van Motivaction. Dit bureau onderzocht hoe Nederlanders de huidige samenleving typeren en hoe zij deze graag zouden willen zien. Op de voorpagina kopte Trouw: ‘Nederland somber het nieuwe jaar in’. Vervolgens werd het onderzoek uitgebreid behandeld op de verdiepingspagina’s  onder de kop ‘Verlangen naar harmonie en geborgenheid’.  Maar op de Nederlandse somberheid is wel iets af te dingen.

De toon van het artikel is allesbehalve optimistisch. De maatschappij wordt getypeerd als gejaagd, egoïstisch, agressief en respectloos. “En dat is niet wat we willen. We verlangen naar een samenleving die harmonieus en ontspannen is”, staat te lezen in Trouw. Maar uit de onderzoeksresultaten van Motivation lijkt de conclusie dat we het graag anders willen, wel erg makkelijk getrokken. Zo heeft 93% van de ondervraagden JA geantwoord op de vraag ‘Zou u willen dat de sfeer in de samenleving positiever wordt?’ Dit is geen geheel objectieve vraag. Natuurlijk willen de meeste mensen verbetering, maar dit zegt niet dat ze ook ontevreden zijn over de huidige sfeer in de samenleving. Vervolgens werd de respondenten gevraagd van welke woorden ze het liefst zouden willen dat ze van toepassing zijn op de tijd waarin we leven. Ook hierbij lijkt het een open deur dat de lijst wordt aangevoerd door woorden als gezond, liefdevol, veilig, sociaal en zorgzaam.

Dat de meeste mensen niet erg positief denken over de huidige situatie, komt wel naar voren in het onderzoek. Uit de lijst van woorden die volgens de ondervraagden van toepassing zijn op de tijd waarin we nu leven, staan gejaagd (83%), egoïstisch (81%) en stressvol (79%) bovenaan. De top 3 van de woorden die volgens het onderzoek niet van toepassing zijn op de huidige tijd, bestaat respectievelijk uit initiatiefrijk (34%), uitzichtloos (33%) en hoopvol (30%)Dus niet hoopvol, maar ook niet uitzichtloos.

Negatief beeld
Het beeld dat Nederlanders van de samenleving hebben, heeft Motivaction onder meer onderzocht aan de hand van negentien stellingen. In de onderzoeksresultaten zijn de percentages weergegeven in hoeverre de respondenten geantwoord hebben met ‘Helemaal mee eens’.  Van de negentien stellingen zijn er negen stellingen door 50 procent of meer beantwoord met ‘Helemaal mee eens’. Vier van deze negen stellingen gaan over een negatief beeld. Deze staan wel alle vier bovenaan, in tegenstelling tot enkele stellingen met een positief beeld.  Bij de negatieve stellingen gaat hier onder meer om de stellingen Nederlanders klagen vaak, Nederlanders vinden het leuk om te mopperen en Nederlanders zitten soms vastgeroest. Dit zijn ook de stellingen die terug komen in het artikel van Trouw. Maar dat vervolgens meer dan de helft van de respondenten het ook helemaal eens is met de stellingen Nederlanders zijn ondernemend ingesteld, Nederlanders zijn leuke mensen en Nederlanders zijn trots op hun land, wordt in het artikel volledig achterwege gelaten.

Verder valt nog iets anders op bij het lezen van de stellingen. De stellingen over het negatieve beeld bevatten namelijk woorden als vaak en soms. Bij dergelijke stellingen wordt er dus een slag om de arm gehouden. Als je het hier helemaal mee eens bent, zeg je niet dat alle Nederlanders klagen en dat alle Nederlanders wel eens vastgeroest zitten. En bij concretere stellingen als Nederlanders hebben een positief toekomstbeeld is dat wel het geval, waardoor wellicht minder mensen aan zullen geven het helemaal eens te zijn met de stelling.

Verschil in levensstijl
In het artikel van Trouw is ook te lezen dat Motivaction de samenleving in acht verschillende groepen verdeelt, aan de hand van hun levensstijl. Met een online test kun je zelf bekijken onder welke groep je valt. De test bestaat uit zo’n 70 stellingen die beantwoord moeten worden met ‘helemaal eens’, ‘meer eens dan oneens’, ‘meer oneens dan eens’ en ‘helemaal oneens’. De stellingen gaan onder meer over milieu, werk en inkomen, technologische ontwikkelingen, vrije tijd en sociaal leven en politieke betrokkenheid. Aan de hand van de antwoorden wordt iemand ingedeeld bij een bepaalde groep, zoals bijvoorbeeld ‘de postmoderne hedonist’. 

Motivaction werkt altijd met deze indeling van doelgroepen. Volgens het bureau werkt dit als een beter middel om het gedrag van mensen te verklaren en te begrijpen dan de traditionele indeling op basis van leeftijd, geslacht, opleiding en inkomen.

Reactie Trouw
Maaike van Houten schreef het artikel voor Trouw. “Wij worden regelmatig benaderd door onderzoeksbureaus en we schrijven lang niet over elk onderzoek een artikel. Maar in dit geval vond in het onderzoek interessant genoeg voor een interview met de onderzoeksleider.” In eerste instantie wilde Van Houten er een kort nieuwsberichtje van maken. “Maar tijdens het interview kwamen er steeds meer interessante dingen naar voren en daarom besloot ik er een achtergrondverhaal van te maken.” Ook Van Houten had eerst zo haar vraagtekens bij de vraagstelling en opzet van het onderzoek. “In het gesprek met de onderzoeksleider kreeg ik hier voldoende opheldering over en kon ik concluderen dat het een gedegen onderzoek was. Bij elk onderzoek is wel iets op te merken, de vraag is in hoeverre een journalist mag bepalen wanneer een onderzoek goed is uitgevoerd.” Op de vraag of de positieve uitkomsten van het onderzoek niet te veel zijn weggelaten in het artikel zegt de journaliste van Trouw: “Je kan niet alles uit zo’n onderzoek in het artikel verwerken, het is een kwestie van kiezen en selecteren.”

Bronnen:

www.motivaction.nl
Onderzoeksresultaten ‘Naar een open samenleving’

Maaike van Houten, journalist van dagblad Trouw

Advertisements

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Een Reactie op ““Een kwestie van kiezen en selecteren”

  1. Pingback: Klopt dat wel? « Fenna Wolve

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s