Miljarden verspild, of toch maar miljoenen?

Door Twan Spierts

“De Europese Unie blijkt de afgelopen jaren miljarden te hebben gestoken in de meest bizarre en onzinnige hulpprojecten.” Schokkend nieuws. Althans, als het zou kloppen wat De Telegraaf op 19 april schreef (alleen in de krant, niet online).

Volgens de krant constateert de denktank Open Europe dat in een vernietigend rapport. In dat rapport zou onder andere staan dat het regime in Oeganda 400 miljoen van de EU heeft ontvangen. Na die hulp kocht de Oegandese president vervolgens een privévliegtuig.

Het rapport waar De Telegraaf zich op baseert, is (met bijbehorend persbericht) te lezen op de website van Open Europe. Open Europe wil dat de EU radicaal hervormt, waarbij een lossere structuur en meer economische vrijheid speerpunten zijn. In Nederland zouden we dat ‘eurosceptisch‘ noemen. De Telegraaf noemt de denktank slechts ‘onafhankelijk’, wat op zich niet onjuist is.

Het rapport
Dan naar het rapport zelf. Dat ziet er op het eerste gezicht prima uit. Het is een wetenschappelijke rapport, voor een groot deel gebaseerd op officiële stukken van de Europese Unie. Voor zover dat controleerbaar is, is het onderzoek goed uitgevoerd.

Niet terug te vinden
De meeste voorbeelden en conclusies die in het Telegraaf-artikel staan, zijn ook terug te vinden in het rapport. Zo meldt De Telegraaf dat bepaalde projecten in Burkina Faso, Mali en Sierra Leone mislukt of onzinnig zouden zijn.

Twee conclusies uit het krantenartikel zijn echter niet in het rapport terug te vinden. Nergens wordt genoemd dat de mislukte en onzinnige projecten in totaal ‘miljarden’ hebben gekost. En ook het eerder genoemde voorbeeld over de hulp aan Oeganda is nergens terug te vinden.

Nooit onderzoek naar gedaan
Volgens hoofdonderzoeker Stephen Booth van Open Europe is helemaal niet te zeggen of al die mislukte projecten in totaal miljarden hebben gekost. Volgens Booth, tevens auteur van het rapport, heeft de denktank hier nooit onderzoek naar gedaan. Ook van de 400 miljoen steun aan het Oegandese regime weet de onderzoeker niets. Wel staat in het rapport een voorbeeld over 14,75 miljoen steun aan drie Oegandese dorpen, maar daar lijkt De Telegraaf niet op te doelen.

Onderzoek Sunday Times
Booth verwijst door naar de Sunday Times, die op basis van eigen onderzoek ook heeft geschreven over dit onderwerp. Enkele voorbeelden in het Open Europe-rapport komen van de Sunday Times. De onderzoeker suggereert dat de bewuste voorbeelden die niet in het rapport staan, misschien wel in deze krant te vinden zijn.

Ook in het artikel van de Sunday Times is echter niets te vinden over miljarden en het voorbeeld over de 400 miljoen in Oeganda.

Niet reageren
Hoe De Telegraaf dan wel aan de bewuste voorbeelden komt, is een raadsel. Buiten Open Europe wordt in het artikel geen bron genoemd. De auteurs van het artikel, EU-correspondent Herman Stam en politiek redacteur Dennis Naaktgeboren, willen niet reageren op de bevindingen van FHJ Factcheck.

Naar de politiek
Tweede Kamerlid Johan Driessen van de PVV vroeg naar aanleiding van de berichtgeving in De Telegraaf om een spoeddebat.

“De Telegraaf bericht vandaag dat de Europese Unie de afgelopen jaren vele miljoenen in de meest bizarre en onzinnige hulpprojecten heeft gestoken. Zo ging er dus ook heel veel belastinggeld vanuit Nederland naar danslessen in Burkina Faso. De president van Uganda kocht nadat hij Europees hulpgeld had ontvangen een privévliegtuig.”

Ook hier wordt het privévliegtuig van de Oegandese president weer vermeld. Dat zou er op kunnen duiden dat Driessen het onderzoek niet heeft gelezen. Wel heeft hij het over ‘vele miljoenen’, in plaats van ‘miljarden’ Het ANP wijdt een bericht aan de aanvraag van het spoeddebat, waarin de ‘miljarden’ van De Telegraaf weer terugkomen.

Wel functioneren
Naar aanleiding van de aanvraag van het spoeddebat stuurde staatssecretaris Ben Knapen van buitenlandse zaken een brief naar de Kamer. Daarin is hij kritisch over het rapport. Een aantal voorbeelden die in het onderzoek genoemd worden, zouden niet deugen. De betreffende projecten zouden wel goed functioneren.

Steun zonder miljarden?
De vraag is of de partijen die het spoeddebat steunden (PVV, SP, CDA, PvdA, VVD, ChristenUnie) dat ook zouden hebben gedaan als De Telegraaf niet over ‘miljarden’ maar over ‘miljoenen’ zou hebben gesproken en als het voorbeeld over Oeganda niet genoemd was. Van de verantwoordelijke portefeuillehouders gaven alleen Ewout Irrgang (SP) en Kathleen Ferrier (CDA) antwoord op deze vraag. Beiden hadden het rapport gelezen voor de aanvraag van het spoeddebat.

In het uiteindelijke spoeddebat op 27 april zegt iedereen het rapport te hebben gelezen. De voorbeelden die niet uit het rapport komen, komen dan ook meer niet ter sprake.

Bronnen
Artikel De Telegraaf: Danslessen voor half miljoen euro, dinsdag 19 april 2011, pagina 8
Rapport Open Europe: EU external aid: who is it for?
Stephen Booth, hoofdonderzoeker Open Europe
Artikel Sunday Times: Euro billions wasted on African failures, zondag 19 april 2011
Verslag plenaire vergadering Tweede Kamer 19 april
Artikel ANP/Nu.nl: Kamerdebat over ‘geldverspilling’ EU, dinsdag 19 april 2011
Brief regering: Reactie op verzoek van het lid Driessen over de besteding van EU-hulp in ontwikkelingslanden 27-04-2011 | Kamerstuk 21501-04 nr. 124
Ewout Irrgang,Tweede Kamerlid SP
Kathleen Ferrier, Tweede Kamerlid CDA
Verslag plenaire vergadering Tweede Kamer 27 april

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s