Maakt het slechte weer Nederland nu al depressief?

Door Elmke Hendrix

 Het slechte weer in juli en augustus is volgens De Telegraaf de reden voor ‘nu al veel winterdepressies’. Op 1 september plaatste de redactie van de krant het bericht op haar website. Maar kunnen we wel spreken van vervroegde depressies en waar baseert de krant dit op?

Het bericht op de website van De Telegraaf is gebaseerd op uitspraken van René van Klaveren van Goodlite, een bedrijf dat gespecialiseerd is in lichttherapieadvies. Volgens de krant zorgt ‘de slechte zomer met bijna 25 procent minder zonuren dan het langjarige gemiddelde ervoor dat veel Nederlanders kampen met aanhoudende vermoeidheid, somberheid, een overmatige behoefte aan slaap en ondanks voldoende slaap niet uitgerust wakker worden’. Ook meent De Telegraaf dat dit ‘veel vroeger dan gebruikelijk is’. Hoe ze dit weten? Bij Van Klaveren wordt over de symptomen ‘de laatste weken al veelvuldig geklaagd’. Alleen, wat is gebruikelijk en wat bedoelt de krant met veelvuldig?

Een telefoontje naar Van Klaveren geeft meer duidelijkheid. Het bericht op de website van de krant is naar zijn mening te kort: “De gehele aanleiding is op deze manier onduidelijk”. Van Klaveren verstuurde zijn bericht naar het ANP. Verschillende media namen het artikel over, waaronder De Telegraaf. Vergeleken met berichten op andere websites, zoals Belg.be, medicalfacts.nl en EditieNL.nl, is te zien dat de krant inderdaad een deel schrapte en dat een verklaring van de onderzoeksresultaten ontbreekt.

Start
De start van het winterdepressieseizoen is veel eerder dan gebruikelijk, volgens de eigenaar van Goodlite. De Telegraaf meldt echter niet wat Van Klaveren bedoelt met ‘gebruikelijk’. Toch wordt zowel in de berichtgeving in andere media, als in het telefoongesprek duidelijk dat hij doelt op de maand oktober, zoals in eerdere jaren. Psycholoog Ritsaert Lieverse, werkzaam bij de Universiteit van Maastricht en bij Mondriaan (een instelling voor geestelijke gezondheidszorg), is het met hem eens. “Het tijdstip waarop de klachten ontstaan, is per persoon verschillend, maar over het algemeen begint het bij het vallen van de blaadjes: halverwege oktober.” Ook chronobioloog Judith Haffmans, werkzaam in het PsyQ in Den Haag, sluit hierbij aan: “De officiële start is in het laatste weekend van oktober, wanneer de klok wordt verzet.”

Slecht weer
Van Klaveren koppelt de groei met het slechte weer in juli en augustus. “Volgens het KNMI was er ongeveer 25 procent minder zonuren dan in de maanden juli en augustus.” Na een berekening, bleek dit getal inderdaad te kloppen. Juli en augustus hadden dit jaar 158 en 153 zonuren. Normaal gesproken, volgens de website van het KNMI, is dit 212 en 195 uur.

Toename
Zowel van Klaveren, als de krant spreekt over een vervroegd aantal winterdepressies. De eigenaar van Goodlite baseert zijn uitspraak op de verkoop van zijn lichttherapielampen in de maand augustus. “Normaal gesproken verkopen we ongeveer 25 stuks en nu zijn dat er minstens 600”, verklaart Van Klaveren. Hij is zich ervan bewust dat lichttherapielampen ook gebruikt worden voor andere doeleinden, zoals de behandeling van een jetlag of slaapproblemen. “Het meest van onze lampen verkopen we via het internet. We weten niet zeker voor welke doeleinden de mensen de lampen nodig hebben. Maar er zijn ook klanten die opbellen en hun situatie uitleggen, die duidt vaak op een winterdepressie”, verklaart hij. Van Klaveren heeft echter geen getallen over het aantal bellers tot zijn beschikking.

Andere aanbieders
Goodlite is niet de enige aanbieder van lichttherapielampen in Nederland. Ook Geerhard Holtkamp van de website lightsystems.nl heeft zich gespecialiseerd in de lampen. Hij merkt echter ‘helemaal niets’ van een toename: “Niemand belt me er voor op”, legt hij uit.

Toine Schouters werkt bij Davita Nederland BV in Eindhoven. Het is een bedrijf dat zich heeft gespecialiseerd in de ontwikkeling, de productie en de verkoop van medische technieken, waaronder lichttherapie. Bovendien zit hij in het bestuur van Stichting Onderzoek Licht en Gezondheid, is hij psychiatrisch verpleegkundige en is hij gespecialiseerd in lichttherapie voor psychiatrie en dermatologie. Schouters ziet een toename van het aantal bezoekers op de website en van de hoeveelheid telefoontjes naar het bedrijf Davita. „We merken ook een stijging in de verkoop van het aantal lampen. Deze is twee tot drie keer zoveel dan andere jaren in deze maanden. Het is echter moeilijk na te gaan waarvoor klanten de lampen gebruiken, want ze kunnen ook worden gebruikt voor de behandeling van jetlags of andere problemen.”  Schouters had geen exacte cijfers van de verkoop van het aantal lampen bij de hand.

Experts
Verschillende partijen zeggen iets anders, hoe zit het nou? Psycholoog Ritsaert Lieverse gelooft niet dat er nu al veel personen zijn met een winterdepressie. “Het kan zijn dat Van Klaveren gelijk heeft, maar dan zou je het goed moeten onderzoeken. Naar mijn mening probeert hij contact te leggen met de media.” Hij vervolgt: “ Wat ik wel merk, is een trend onder de mensen die ongelukkig zijn door de zomervakantie. Zij zijn boos vanwege het slechte weer en hebben geen zonuren gehad. Een soort vakantie-irritatie.”

Chronobiologe Haffmans ontvangt jaarlijks zo’n 800 tot 1000 patiënten met een winterdepressie in het PsyQ in Den Haag. Door het slechte weer van afgelopen weken merkt ze dat cliënten, bij wie ze eerder een winterdepressie constateerde, nu al kampen met de symptomen van een ontregeling van hun biologische klok. Desondanks twijfelt ze of ze deze symptomen moet bestempelen als een winterdepressie: “Een winterdepressie is eigenlijk seizoensgebonden, dus het is lastig te zeggen of dit vervroegde depressies zijn.”

Schouters sluit ook aan bij de meningen van Lieverse en Haffmans. Volgens het bestuurslid van Stichting Onderzoek Licht en Gezondheid kan een winterdepressie nu nog niet optreden, omdat er momenteel voldoende licht buiten is. “Bovendien kun je de depressie alleen als winterdepressie bestempelen, als deze optreedt in de donkerste periode van het jaar. Deze loopt ongeveer van oktober tot maart.” Wat kan het dan wel zijn volgens Schouters? Hij antwoordt: “Angst. Door het slechte weer van de afgelopen tijd zijn personen, die eerder een winterdepressie of winterblues hebben gehad, bang om weer in dezelfde situatie te belanden. Daarom neemt waarschijnlijk de verkoop toe.”

Conclusie
Als we de verschillende meningen op een rijtje zetten, blijkt dat het verhaal van de Telegraaf deels klopt. Klachten die gelijk zijn aan de klachten van een winterdepressie openbaren zich inderdaad nu al. De vraag is alleen of we deze mogen bestempelen als een winterdepressie. Dat doet de Telegraaf in haar kop wel. Als we de experts mogen geloven, heeft de krant een ongelukkige conclusie getrokken. De Telegraaf wil geen commentaar geven.

Bronnen:

http://www.knmi.nl/klimatologie/maand_en_seizoensoverzichten/seizoen/zom11.html

http://www.telegraaf.nl/binnenland/10468765/__Nu_al_veel_winterdepressies__.html

Chronobioloog: Judith Haffmans van het PsyQ in Den Haag

Psycholoog: Ritsaert Lieverse, werkzaam bij de Universiteit van Maastricht en bij Mondriaan.

Bestuurslid Stichting Onderzoek Licht en Gezondheid en medewerker bijDavita Nederland BV: Toine Schouters

Verkoper lightsystems.nl: Geerhard Holtkamp

Verkoper Goodlite: René van Klaveren

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De Telegraaf

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s