Chocolade niet alleen lekker, maar ook goed?

Door Rowan Teegelaar

“Chocolade verkleint kans hart- en vaatziekten”, kopt Sp!ts op maandag 29 augustus op de website.  Voor de chocolade-eters onder ons een goed bericht. Maar zorgt het snoepen van chocolade daadwerkelijk voor een verminderde kans op hart- en vaatziekten?

Het artikel van Sp!ts blijkt, op een aantal woordjes na, exact overgenomen van het ANP. Daarom kiest FHJ Factcheck ervoor het nieuwsbericht van het ANP na te trekken op onjuistheden.

Om te zien of chocolade daadwerkelijk de kans op hart- en vaatziekten vermindert, pakken we de onderzoeksresultaten erbij. Deze zijn te vinden op de website van het British Medical Journal (BMJ), een internationaal vaktijdschrift over geneeskunde.  Uit het onderzoek blijkt dat er geen nieuw onderzoek is gepleegd, maar dat onderzoekers zeven eerdere studies hebben gecombineerd. Hierbij is alleen gekeken naar de associatie tussen hart- en vaatziekten en chocolade. Uit vijf van de zeven studies bleek dat chocolade de kans op hart- en vaatziekten verkleint. Omdat er slechts naar de associatie is gekeken, is er volgens onderzoekers meer onderzoek nodig om een causaal verband te veronderstellen. Dus: om te bevestigen dat chocolade inderdaad de oorzaak is van een verkleinde kans op hart- en vaatziekten.

Veel chocolade?
De onderzoekers geven in hun onderzoek aan dat alleen bij een hoge consumptie van chocolade het gewenste resultaat wordt bereikt.  Judith Jansen, de journalist die het ANP-bericht  schreef, heeft dit goed overgenomen. Zij schrijft: ‘Door het eten van veel chocola lijkt het risico op bepaalde hart- en vaatziekten met een derde omlaag te gaan.’
Hoeveel chocolade precies moet worden genuttigd, is niet bekend. Marieke Bos, voedingsdeskundige bij de Nederlandse Hartstichting, legt uit: “De studie is een samenvoeging van zeven eerdere studies. Omdat al die onderzoekers niet op dezelfde manier onderzoek hebben gedaan, kan geen uitspraak worden gedaan over de precieze hoeveelheid chocolade.”

Omdat alleen wordt gesproken over veel chocolade, wijzen de wetenschappers in de onderzoeksresultaten op het gevaar van te veel chocolade. Overmatige consumptie kan leiden tot onder meer gewichtstoename, hoge bloeddruk, een verstoring van het vetmetabolisme en diabetes. Ook het ANP waarschuwt de lezers voor de gevaren van overconsumptie:  ‘Ze benadrukken wel dat overconsumptie schadelijke gevolgen kan hebben (…)’ 

Sandra Doornewaard, communicatieadviseur bij de Nederlandse Hartstichting, vindt het een goed teken dat deze waarschuwing door de media is opgepakt. “Ik heb vrijwel overal in de pers teruggezien dat wetenschappers waarschuwen voor de schadelijke gevolgen bij het eten van teveel chocolade.”
De Hartstichting heeft naar aanleiding van het onderzoek  een persbericht uitgegeven om mensen te waarschuwen. Marieke Bos: “We willen hiermee aangeven dat chocolade lekker is en dat mensen daar best van mogen genieten. Belangrijk is wel dat mensen kleine hoeveelheden nemen in combinatie met een gezond voedingspatroon.”

Nuance
De kop van het ANP-artikel luidt als volgt: ‘Chocola verkleint kans hart- en vaatziekten’. Deze titel vertelt ons met zekerheid dat dit zo is. Toch blijkt uit het onderzoek dat het onduidelijk blijft of chocolade gerelateerd is aan de verminderde kans op hartinfarcten en beroertes. De onderzoekers wijzen erop dat er nog verder onderzoek nodig is om dit met zekerheid te zeggen.
Doornewaard heeft echter weinig moeite met de titel. “Titels moeten vaak kort en krachtig zijn. Er is weinig ruimte voor nuance. Die ruimte is er wel in het bericht.”

Jansen heeft de titel in het bericht inderdaad verder toegelicht. Ze geeft aan dat de wetenschappers nog verder moeten onderzoeken of er een causaal verband is tussen de chocoladeconsumptie en de vermindering van hart- en vaatziekten.  “De titel staat tussen aanhalingstekens en geeft daarmee weer dat het geen feit maar een mening/uitspraak is. In de eerste alinea geef ik weer dat nog niet duidelijk is of sprake is van een causaal verband.”

Polyfenolen
In het ANP-artikel is bovendien niets te lezen over de middelen in chocolade die ervoor  zorgen dat de kans op hart- en vaatziekten afneemt. In het onderzoek spreken de wetenschappers van polyfenolen die in de cacaoproducten te vinden zijn. Deze middelen verminderen de afzet van vetachtige stoffen in bloedvaten, waardoor er minder aderverkalking optreedt.

Judith Jansen heeft er naar eigen zeggen bewust voor gekozen om deze informatie achterwege te laten. “Het vermelden van deze stoffen bevordert de leesbaarheid en duidelijkheid van het artikel niet. Daarom heb ik ze weggelaten.”

De verzamelnaam hart- en vaatziekten
Uit het onderzoek blijkt ook dat chocolade niet op alle hart- en vaatziekten een positief effect heeft. Om dit wat beter te begrijpen legt Sandra Doornewaard het als volgt uit: “Hart- en vaatziekten is een verzamelnaam. Chocolade blijkt alleen effect te hebben bij bepaalde hartkwalen, zoals een hartinfarct en beroerte. Het is niet van invloed op hartfalen.”

In het ANP-bericht is dit wel vermeld, maar niet heel precies. Jansen heeft deze passage vertaald naar ‘bepaalde hart- en vaatziekten’. Jansen: “Ik heb vermeld dat het draait om bepaalde hart- en vaatziekten en geef daarmee aan dat het niet om alle hart- en vaatziekten gaat.”

Sandra Doornewaard verwacht niet dat het onderzoek extreme gevolgen zal hebben. “Er komen wel vaker berichten naar buiten over de invloed van koffie en chocolade op het lichaam. Het is algemeen bekend dat chocolade een dikmaker is, dus dat overmatige consumptie van chocolade ongezond is. Ik verwacht niet dat mensen ineens meer chocolade gaan consumeren.”

Conclusie
Als we alles op een rijtje zetten, blijkt het bericht te kloppen met de resultaten van het onderzoek. Bovendien wordt gewaarschuwd voor de gevaren van overconsumptie. Ook is duidelijk aangegeven dat meer onderzoek nodig is om het causale verband tussen chocoladeconsumptie en een verminderde kans op hart- en vaatziekten vast te stellen. Omdat dit nog niet bevestigd is, heeft het ANP deze bewering netjes tussen aanhalingstekens gezet in de kop.

Het ANP heeft ervoor gekozen de polyfenolen buiten beschouwing te laten. Daarnaast geeft Jansen in het bericht aan dat het om bepaalde hart- en vaatziekten gaat, er staat alleen niet in het artikel vermeld welke precies.

Bronnen

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder ANP, Spits

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s