Meer agressie tegen boswachters?

Door Marijke Verhulst

Dagblad Sp!ts opent op woensdag 5 oktober 2011 met de kop ‘Verhuftering in het bos’. Het artikel gaat over de toename van agressie tegen boswachters. Drie landschapsbeheerders komen aan het woord in het stuk, maar nergens worden cijfers genoemd. Neemt de agressie echt toe, of worden er incidenten uitgelicht?

FHJ Factcheck neemt contact op met de drie in het artikel genoemde landschapsbeheerders om te kijken of zij cijfers hebben van een eventuele toename van agressief gedrag tegen boswachters. Zowel Staatsbosbeheer als Natuurmonumenten als boswachtersvakbond Natuurtoezicht geven aan geen cijfers te hebben, waaraan we een toename zouden kunnen aflezen.

Joke Bijl, woordvoerder van Staatsbosbeheer, licht dit toe: “Er is geen onderzoek uitgevoerd, maar ik vang signalen op van toenemende agressie van de mensen uit het veld. Daaruit blijkt dat de afgelopen tien tot twintig jaar veel is veranderd. Vooral in de toon van de gesprekken die zij voeren met bezoekers van het landschap.” Bijl vertelt dat het moeilijk is om te komen met cijfers over dit onderwerp: “Alleen als er een proces-verbaal wordt opgemaakt, is het aantal te meten. Maar voor een agressieve toon wordt geen proces-verbaal opgemaakt.”

In het artikel uit Sp!ts staat dat onaangename ontmoetingen in het bos niet systematisch worden bijgehouden. Dit blijkt niet te kloppen. John Houtveen is een actieve buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) op de Utrechtse Heuvelrug, en zit in het bestuur van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Natuurtoezicht (Koninklijke NVvN). Bij deze organisatie wordt sinds kort geregistreerd wanneer boswachters agressief worden bejegend: “Maar in deze cijfers kunnen we nog geen trend ontdekken, omdat we er nog maar kort mee bezig zijn.”

Sp!ts meldt voorts dat ‘Natuurmonumenten bezig is met een meldsysteem’. Persvoorlichter Annet Les van Natuurmonumenten vertelt dat de organisatie hier al een tijd mee bezig is en dat het meldsysteem dus al bestaat. “ Het moet een meldpunt worden waar incidenten in het bos kunnen worden gemeld.”

Op zoek naar de harde cijfers kwam FHJ Factcheck terecht bij Terry Lamboo, de onderzoekscoördinator van het programma Veilige Publieke Taak (VPT) van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Zij geeft aan dat de VPT geen cijfers bijhoudt van agressie tegen boswachters in het algemeen.

Reden voor agressie
De reden voor de agressie die in het artikel van Sp!ts wordt genoemd, is de verharding van de maatschappij. De agressie komt volgens Houtveen (Koninklijke NVvN) inderdaad door die verharding: “Als je mensen aanspreekt, krijg je meteen een grote mond terug. Vijftien jaar geleden praatte men nog netjes tegen bijvoorbeeld de politie met woorden als: ‘Ja meneer, nee meneer’.”

Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de Koninklijke NVvN komen in het artikel met enkele punten die kunnen worden verbeterd. Zo staat er dat Staatsbosbeheer meer toezicht wil om aso’s buiten het bos te houden, maar dat dat moeilijk lijkt te worden door de mogelijke bezuinigingen. Staatsbosbeheer erkent dit gezegd te hebben. Ook het citaat van Joke Bijl, waarin ze uitlegt dat ze niet wil dat werknemers zich onveilig gaan voelen in de natuur, is correct geciteerd.

Sp!ts schrijft over de Koninklijke NVvN dat deze organisatie nauwe samenwerking met de politie mist. Houtveen geeft aan dat het inderdaad voorkomt dat de politie niet altijd snel bij de boswachter is, als die de politie nodig heeft. “Dat heeft met de plek te maken waar je werkt. Als je dicht bij een weg bent, kan de politie je makkelijker bereiken. Sommige boswachters werken met C2000 (communicatiesysteem voor onder meer de politie, red.) waardoor ze meteen in contact staan met de meldkamer. Helaas is dat nog niet in het hele land. Dat moet wel worden geregeld.”

Aanleiding
Geen van de landschapsbeheerders is zelf naar buiten gekomen met dit nieuws. Ze zijn benaderd door Rosanne Kropman van Sp!ts. Volgens Staatsbosbeheer is dit naar aanleiding van het incident met boswachter Sjaak van Dijk. Hij werd, de zondag voor publicatie van het artikel, door motorcrossers achtergelaten met een driedubbele beenbreuk nadat een motor op de boswachter was gevallen.

Wat merken de boswachters persoonlijk van de toegenomen ‘agressie’ in het bos? Wat hebben ze zelf meegemaakt? En waar denken ze dat het door komt?

FHJ Factcheck sprak met drie boswachters over deze kwestie. Sjaak Smits is veertien jaar boswachter in Zuid-Oost Brabant. Hij merkt dat er meer verbaal geweld wordt gebruikt tegen zijn beroepsgroep: “Veertien jaar geleden was iemand in een uniform nog gezagvol. Ouderen waren respectvol naar je. Nu wil iedereen zijn eigen ding doen en creëert daarmee zijn eigen normen en waarden”, zegt Smits. Toen hij pas begon ging hij vaak alleen op pad in zijn natuurgebied. Nu gaat hij voor de veiligheid vooral in het weekend samen met een collega het bos in.

Arend Spijker is sinds twaalf jaar toezichthouder van het Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug. Hij merkt dat het gedrag van mensen verandert: “Ze zijn  individualistischer ingesteld. En men wordt steeds mondiger. Ik merk dat het langzaam erger wordt. Sommige collega’s staan af en toe trillend op hun benen.”

Boswachter Frans Kapteijns nuanceert de agressie een beetje: “De massa is nog steeds aardig. Het is de toplaag, het randje van de maatschappij, die agressief reageert. Ze slaan en zijn verbaal agressief. Ook laten ze veel troep achter in de natuurgebieden en vernielen banken en bebording.”

Reactie journalist
Rosanne Kropman van Sp!ts geeft aan dat ze in haar artikel duidelijk heeft gemaakt dat de twee grootste landschapsbeheerders in Nederland en de boswachtersvakbond Natuurtoezicht meer huftergedrag jegens hun boswachters signaleren. “Dat dit zou blijken uit gesprekken met boswachters is dus niet correct”, vertelt ze. Ook gaf Kropman aan dat zij geen cijfers had voor het artikel, omdat deze niet bestonden. “Cijfers zijn niet altijd zaligmakend en niet altijd voorhanden. Niet iedere beweging uit de samenleving valt eruit af te lezen.”

Kropman geeft aan met een andere voorlichter van Natuurmonumenten te hebben gesproken dan FHJ Factcheck. Tegen Kropman werd verteld dat er nog geen meldsysteem voor incidenten was, maar dat het er wel zou komen. Tegen FHJ Factcheck werd verteld dat het meldsysteem al jaren bestond. “In dit soort gevallen moet je erop vertrouwen dat de voorlichter je de juiste informatie verstrekt”, geeft Kropman aan.

Conclusie
In het artikel uit Sp!ts komt niet duidelijk naar voren waaruit blijkt dat er een toename van agressie tegen boswachters is. Kropman geeft aan dat drie landschapsbeheerders dit tegen haar hebben verklaard. FHJ Factcheck kwam erachter dat de toename van agressie blijkt uit de gesprekken die de landschapsbeheerders voeren met hun boswachters. Het klopt dat er geen cijfers zijn bijgehouden, waaraan de toenemende agressie is af te lezen.

Verder staat in het in het artikel dat Natuurmonumenten binnenkort gaat beginnen met het meldsysteem, maar de organisatie is daar, volgens persvoorlichter Annet Les, al enkele jaren mee bezig. Kropman geeft aan dat dit komt doordat ze met een andere voorlichter gesproken heeft dan FHJ Factcheck.

De genoemde reden voor de agressie wordt wel bevestigd door de landschapsorganisaties. Verder is ook de uitleg dat Natuurtoezicht meer samenwerking wil met de politie goed verwoord.

Bronnen:
– Artikel in Sp!ts van Rosanne Kropman van 5 oktober 2011
– Woordvoerder Joke Bijl Staatsbosbeheer
– Woordvoerder Annet Les Natuurmonumenten
– John Houtveen: lid van het bestuur van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Natuurtoezicht
– Terry Lamboo, onderzoekscoordinator van het programma Veilige Publieke Taak van het Ministerie van Binnenlandse Zaken.
– Boswachter Sjaak Smits
– Boswachter Arend Spijker
– Boswachter Frans Kapteijns
– Rosanne Kropman journalist Sp!ts

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Krant, Spits

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s