Doet ie het, of doet ie het niet?

SpitsDoor Pim Smeets

 Wie niet meer in aanmerking komt voor anoniem en gratis testen bij de GGD kan zich wenden tot de thuistest. Een slecht alternatief volgens een bericht in Spits.

“Soa-test doet het vaak niet”, kopt Spits op vrijdag 9 maart. Het bericht begint met een zin waarin staat dat het in Nederland steeds moeilijker zou zijn om anoniem een soa-test te doen. Waarom dat dan moeilijker aan het worden is, komt pas in de derde alinea aan bod. Daarin staat het volgende:  “Alleen mensen die tot een risicogroep behoren worden nog geholpen, anderen worden doorgestuurd naar de huisarts.” Behalve dat hier enige nuance ontbreekt, is niet duidelijk wie of wat de bron is van deze stelling.

Schrijver van het artikel Bart Boersma geeft toe dat de keuze van de kop wat ongelukkig is. Hij legt uit dat hij zelf een andere kop boven het stuk had geplaatst, maar die is door de eindredactie veranderd.

Gratis testen kan nog steeds 

Na enige research vond ik nieuwsberichten in zowel regionale- als landelijke dagbladen die melden dat het minder makkelijk wordt om in aanmerking te komen voor een gratis en anonieme soa-test. In deze berichten wordt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) als bron opgevoerd. In een persbericht dat het RIVM op 6 januari 2012 uitgaf, staat inderdaad dat het moeilijker wordt om gratis en anoniem een soa-test te doen. Het persbericht meldt dat de richtlijnen voor de doelgroepen (die gratis en anoniem kunnen testen) zijn aangescherpt. De groepen die nog in aanmerking komen voor een anoniem en gratis consult bij het GGD zijn per 1 januari:

  • mannen die seks hebben met mannen (en hun partners)
  • prostituees, prostituanten (en hun partners)
  • mensen afkomstig uit een land met veel hiv of andere chronische soa (en hun partners)
  • mensen met 3 of meer partners in de laatste 6 maanden
  • mensen met (soa)klachten
  • mensen die door een partner gewaarschuwd zijn voor een soa
  • Jongeren onder de 25 jaar.

Het klopt dus wat Spits schrijft, dat het moeilijker is om bij de GGD een gratis soa-test te laten doen. Maar dat geldt lang niet voor iedereen. De bovenstaande nuance ontbreekt echter in het nieuwsbericht. Gezien de brede doelgroep van Spits, zoals de krant op haar eigen website beschrijft (70,1% tussen 18-49 jaar), lijkt het zinvol dat de lezer weet of hij nog recht heeft op een anoniem en gratis consult bij het GGD.

Betrouwbaar of niet? 

Verder staat in de eerste alinea dat “maar liefst 13 van de 17 onderzochte zelftesten niet aan de wettelijke eisen voldoen”. Dat is iets anders dan de kop suggereert.  Want het is niet per definitie zo dat een test die niet aan de wettelijke eisen voldoet ook een onbetrouwbare uitslag geeft.

Toch staat in het persbericht van SOA Aids Nederland dat zelftesten voor SOA’s onbetrouwbaar zijn, maar erg duidelijk wordt dat niet onderbouwd. In het Spits-bericht wordt dat bevestigd met de uitspraak “dat de zelftesten een foute uitslag geven, al is de nauwkeurigheid in het onderzoek niet gemeten.” [MW1] Die woorden worden toegeschreven aan Paul Zantkuijl van SOA Aids Nederland. Hij bevestigt dat hij deze uitspraken heeft gedaan, maar is minder gelukkig met de manier waarop hij geciteerd wordt. Nu komt hij namelijk erg onwetend over, meent hij. Wel is hij tevreden over de boodschap die het bericht zou uitstralen; dat zelftesten onbetrouwbaar zijn. Volgens Zantkuijl is ook duidelijk dat zijn uitspraken slechts zijn menig zijn en dat de organisatie er niet voor honderd procent achter staat.

Gelukkig meldt de journalist dat de betrouwbaarheid van de zelftesten niet is onderzocht. Wel verwijst hij naar een recent onderzoek van GGD Amsterdam. De GGD heeft sneltesten voor chlamydia onderzocht. De betrouwbaarheid van de uitslag is getest en blijkt 59 procent onbetrouwbaar. Goed dat de journalist dit onderzoek meeneemt in zijn artikel. Hoewel het de vermoedens van Zantkuijl lijkt te bevestigen, hebben de onderzoeken niks aantoonbaars met elkaar te maken. Zo is namelijk niet duidelijk welke sneltesten door de GGD zijn onderzocht en of het dus dezelfde tests betreft als in het onderzoek van SOA Aids Nederland.

Boersma geeft toe dat het bericht enigszins ongenuanceerd over kan komen. Wel blijft hij staan achter het besluit om dit bericht te brengen zoals het nu in Spits verschenen is.

Conclusie

De journalist van dit artikel heeft zeker geen slecht werk geleverd. Ondanks dat SOA Aids Nederland zegt dat de zelftesten onbetrouwbaar zijn, meldt de schrijver dat dit niet is onderzocht. Jammer dat de eindredactie de kop van de journalist heeft vervangen. Hoewel deze nu spannender en sensationeler is, veroorzaakt de kop wel verwarring.

Bronnen:

-Spits: Soa-test doet het vaak niet. 9 maart 2012

-Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM): Doelgroepen aanvullende seksuele gezondheidszorg bij de GGD. 06 januari 2012

-GGD Amsterdam: Chlamydia sneltesten voldoen niet. 2 maart 2012

-SOA Aids Nederland: SOA-ZELFTESTS; HANDIG THUIS OF VERDER VAN HUIS. December 2011.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Spits

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s