Duizenden doden door asbest?

Door Noortje Deutekom

‘Asbest eist onnodig veel levens’, kopt het Noordhollands Dagblad op 16 maart. De Nederlandse overheid heeft hopeloos gefaald bij het beschermen van de bevolking tegen de grote gevaren van asbest, zo bericht de regionale krant. Doordat de overheid onverantwoord lang heeft gewacht met ingrijpen, vallen er onnodig veel doden. Volgens het artikel eisen aan asbest gerelateerde ziekten met ruim duizend slachtoffers jaarlijks meer levens dan het verkeer. Hoge cijfers en harde beweringen. Wordt de overheid terecht beschuldigd?

De schrijver van het artikel is journalist Anne Boer. Boer blijkt niet werkzaam te zijn voor het NHD, maar voor De Stentor. Het artikel heeft via de Geassocieerde Pers Diensten (GPD) het NHD bereikt. De regionale krant heeft het verhaal van Boer flink ingekort.

Cijfers
Laten we beginnen bij het verhaal zoals gepubliceerd in het NHD. Het artikel is opgehangen aan één bron: het ruim vijfhonderd pagina’s tellende promotieonderzoek van advocaat Bob Ruers. Ruers promoveerde op 15 maart met zijn proefschrift ‘Macht en tegenmacht in de Nederlandse Asbestregulering’. Toch is het van een aantal beweringen in het artikel niet duidelijk of deze afkomstig zijn van de promovendus. Volgens de krant zijn de schadelijke gevolgen van asbest ieder jaar duidelijker en zouden er, sinds de telling in 1969 begon, tienduizenden doden zijn gevallen als gevolg van blootstelling aan asbest. “Dat klopt”, zegt Ruers. “Dat heb ik gezegd.” Ook de bewering dat asbest meer levens eist dan het verkeer is volgens de advocaat juist.

Dan is er nog een aantal harde uitspraken in het artikel die FHJ Factcheck aan de onderzoeker voorlegt. Zo zou Ruers hebben gezegd dat ‘door het late ingrijpen van de overheid onnodig duizenden doden extra vallen en dat we daardoor nog decennialang met een wrede erfenis zitten’. “Ik weet niet meer of ik dat letterlijk zo heb gezegd”, zegt Ruers. “Maar het klopt wel. Dat is wat ik bedoelde.”

Voorts is onduidelijk waar de volgende zin uit het artikel vandaan komt: ‘De overheid keek ernaar en liet zich in de luren leggen door de machtige internationale asbestindustrie die met veel geld voor lobby en het inhuren van pr-bedrijven succesvol twijfel zaaide.’ “Ook dat heb ik gezegd”, bevestigt Ruers. De onderzoeker is hier dus op de juiste manier geciteerd.

Drastisch ingekort
Alle feiten zoals gebracht in het NHD kloppen. Hetzelfde geldt voor de beweringen zoals gedaan in het verhaal van de GPD. Toch is Ruers ontevreden over de twee artikelen. Zelf was hij nauw betrokken bij het verhaal dat Anne Boer aanvankelijk schreef. “Ik heb Boer zelf benaderd om het verhaal te maken, omdat ik wist dat hij eerder een goed artikel publiceerde over asbest. Ik heb hem vervolgens mijn proefschrift toegestuurd. Hij heeft dat gelezen en heeft mij daarna geïnterviewd. Ik heb het verhaal ingezien voordat De Stentor het publiceerde en het was een goed verhaal.”

Maar Boer verkocht het artikel aan de GPD waarna het ook in het NHD belandde. Beide organisaties knipten drastisch in het artikel. De persdienst publiceerde een verhaal van 532 woorden. De regionale krant schrapte ruim de helft. Het oorspronkelijke verhaal van Boer in De Stentor telde er593, incombinatie met een interview van 995 woorden. Volgens Ruers is het verhaal van de GPD een slap aftreksel geworden. “Het is een soort samenvatting. Toen ik het las, dacht ik: wat is dit een raar verhaal! Dat stukje is niets. Het is van weinig niveau”, luidt het oordeel van de promovendus. “Het artikel mist diepgang en roept meer vragen op dan het beantwoordt.”

Tijd om contact op te nemen met de schrijver van het stuk. Volgens Ruers heeft Boer vele uren werk gestoken in het doorploegen van het promotieonderzoek en is er weinig van dat werk overgebleven. Wat vindt Boer dan van het feit dat zijn naam toch bij de artikelen is gepubliceerd? Wil hij zijn naam nog wel verbinden aan een artikel dat volgens Ruers “een slap aftreksel” is?

“Dat is nieuw voor mij”, zegt Boer als hij hoort dat zijn naam bij het artikel in het NHD werd gepubliceerd. “Ik sta er nooit bij stil wat er met een verhaal gebeurt als je het afgeeft. Ik geef het weg en dan laat ik het verder los. Ik ga er vanuit dat het NHD in het stuk heeft geschrapt, omdat mijn verhaal te lang was.”

Na het lezen van beide verhalen is Boer aanzienlijk minder teleurgesteld dan onderzoeker Ruers. “Het valt me mee. Ik heb veel erger gezien. Er zijn geen grote storende fouten gemaakt”, zegt de journalist. “Ruers heeft jarenlang onderzoek gedaan. Als je zo’n rapport van ruim vijfhonderd pagina’s zo enorm moet inkorten, dan is dit wat ervan overblijft.” Volgens Boer is het een bijkomend verschijnsel van het journalistieke vak. “Je zit met beperkte ruimte. Als ik het zelf had moeten inkorten, had ik het ook zo gedaan. Bovendien zijn de eerste alinea’s exact hetzelfde als in mijn verhaal.”

Wederhoor
Eén van de onderdelen die het NHD heeft laten sneuvelen, is de wederhoor. Boer sprak voor zijn artikel met staatssecretaris Joop Atsma. “Als ik het verhaal had moeten inkorten naar een tweekolommer, had ik er misschien ook voor gekozen de uitspraken van Atsma weg te gooien”, reageert Boer. “Ik vond het zelf lastig te beslissen waar ik de wederhoor moest halen. Iedereen die met dit verhaal te maken heeft is dood en Ruers is in Nederland dé expert op dit gebied. Hij heeft zijn onderzoek gebaseerd op duizenden bronnen uit binnen- en buitenland.” Maar is de advocaat in dit geval betrouwbaar genoeg om een heel verhaal aan op te hangen? “Dat Ruers niet zomaar iemand is die wat roept is wel duidelijk, omdat hij op het onderzoek is gepromoveerd”, vindt Boer.

NHD
Rest ons nog één vraag: wat was de reden dat het Noordhollands Dagblad ervoor koos om het verhaal van Anne Boer in te korten. Waarom werd de wederhoor verwijderd en waarom vindt de krant een artikel met slechts één bron geloofwaardig genoeg? Vragen waar we helaas mee blijven zitten. Sandra Vink, medewerker van de krant, zegt dat het niet te achterhalen is wie het verhaal heeft bewerkt. “We werken hier niet met eindredacteuren. De journalisten doen alles zelf”, vertelt Vink. “Ik ga niet aan iedere journalist vragen of hij misschien degene is die het artikel heeft ingekort.”

Conclusie
Het verhaal zoals gepubliceerd in het Noordhollands Dagblad klopt. De cijfers zijn juist en alle informatie is terug te brengen naar de bron: promovendus Bob Ruers. Of de bron geloofwaardig genoeg is, is aan de lezer zelf, maar journalist Anne Boer van De Stentor acht deze bron zeer betrouwbaar. Het artikel werd meerdere malen flink ingekort, maar Boer is niet ontevreden over de resultaten daarvan. Onderzoeker Ruers was verre van tevreden met de tweekolommer die van zijn rapport is overgebleven, maar het blijft onduidelijk wat het verhaal volgens hem precies miste.

6 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

6 Reacties op “Duizenden doden door asbest?

  1. Ook ik ben in het bezit van het proefschrift “Macht en Tegenmacht “-in de asbestregulering. Ik ken de materie van nabij, ook ik ben betrokkene vanwege het feit dat ik mijn aan asbestblootstelling overleden vader de gerechtigheid wil doen bieden waar niet alléén hij maar nog duizenden anderen recht op hebben . In de toekomst zullen helaas ook velen aan dit levensgevaarlijke materiaal zullen komen te overlijden. Zeker niet alle betrokkenen uit het verleden ‘zijn dood’ (maar het zijn er reeds velen)
    daarmee doel ik op uw tekst. Leest u zélf het proefschrift en u zult versteld staan over het aantal betrokkenen én wie dat zijn. Ook zij zouden een en ander te vertellen hebben. Het zijn niet ‘zomaar’wat namen …
    Het beoordelen van wie wat inkort en waarom…. Natuurlijk, een boodschap moet correct overkomen. Maar dit onderwerp – zeker wanneer het zo diepgaand wordt behandeld en daarbij handelend over zo’n lange periode- laat zich lastig in een één-kolommer samenvatten.
    Heeft u de goede (onderzoeks)journalisten in huis dan heeft u er een vette kluif aan en erg veel tijd voor nodig. Ook u zult als eerste tegen vertragen en ‘het-afhouden-van-de-boot (..supertanker) aanlopen, net als de slachtoffers en vervolgens hun nabestaanden deden en nog steeds doen. Hoe lang is uw adem dán ?
    Mocht u zich geroepen voelen om in deze materie te duiken ná het lezen van het proefschrift van Dr.R.F.Ruers dan heeft u vele te interviewen personen in proefschrift voorbij zien komen. Ik wens u succes. Ik ga verder waar ik mee bezig ben, ín deze materie.

  2. Pingback: Factcheck. « noortje.

  3. ik heb vroeger met asbest gewerkt ik heb de laaste tijd veel symtomen die ik nergens of bij iemand kan terug vinden kan iemand mij misschien vertellen aub of ze mijn symtomen herkennen ik doe geem oog dich mijn symtomen zijn branderig gevoel op mijn ribbenkast en overal op mijn ribbenkast voel ik prikkels alsof ik kleine krampjes heb ik ben radeloos kan iemand mij aub helpen aub ik heb 2 kinderen ik weet het ook niet meer !!!!!! ik slik de heledag door asperenis diclovinac en hang de hele dag met mijn gezicht boven de thee koker zodat ik stoom in kan ademen en zo asbest uit mijn longen kan stomen
    ik ben radeloos

  4. Jan van Zelm

    Beste heer Klaassen
    Mijns inziens doet u er verstandig aan om via uw huisarts een longarts te consulteren. Ik ben geen medicus. Wel ben ik de nabestaande van een asbestslachtoffer. Of u een aandoening heeft die het gevolg is van een vroegere blootstelling aan asbest moet écht bepaald worden door een deskundig specialist. Er zijn verschillende asbestaandoeningen. De onzekerheid die u ervaart zal ook weggenomen kunnen worden wanneer de juiste ( .. dat weer wel) diagnose gesteld kan worden, d.w.z uw twijfels kunnen worden weggenomen. Als u reeds medicijnen slikt neem ik aan dat u dat op advies van een deskundige arts doet. U bent zélf zo bezig met het veronderstellen dat u een asbestaandoening heeft dat u zich alleen al daardoor onprettig voelt, sterker zelfs – emoties spelen u parten. Ik begrijp dat wel goed.
    Wel is van belang dat u zich goed tracht te herrinneren wát u zoal met asbestvezelhoudende materialen gedaan heeft en bij welk bedrijf.
    Laat u daar écht als eerste goed op onderzoeken. Natuurlijk kunt u contact opnemen ná een diagnose met bijvoorbeeld het Comité Asbestslachtoffers (zie de site van hen), waar u (ook) mij kunt benaderen. Ook is er een arts waar u uw verhaal kunt doen.
    Voordat u zich overlaadt met informatie over asbestaandoeningen moet eerst vaststaan wat er met uw luchtwegen aan de hand is.
    Ik wens u overigens succes en sterkte.

    • Er staat bóven de 1e reaktie ‘4 reacties’.
      Waar ís de 4e ? (Één is er geteld die er niet (meer) bij staat)
      Hoe zit dat dan?

      “Asbest is écht te serieus om te negeren of zwijgend te verwijderen. De gevaarlijkste asbestvezels zijn dan ónzichtbaar…, dát geldt NIET voor de uiteindelijke gevolgen!”

  5. anoniem

    Wij zijn blootgesteld aan asbest in een asbestbesmette woning,waar wij met onze pasgeboren (!)baby op bezoek gingen,bij Dick Ronald Meijer. uit Winschoten.Weken na dat bezoekje moesten wij per toeval over de telefoon horen dat er tijdens hun verbouwing asbest was vrijgekomen doordat Dick Ronald Meijer illegaal een asbestcementbuis met een slijptol uit zijn huis heeft geslepen,zonder veiligheidsmaatregelen en zonder daarna een saneringsbedrijf in te schakelen om de asbestbesmetting zorgvuldig op te ruimen.zoals een andere persoon al reageerd (Jan van Zelm)Asbest is ECHT te serieus om te negeren of zwijgend te verwijderen.als wij eerlijk hadden geweten dat er in die woning in asbest geklust was,waren wij er niet met onze pasgeboren baby heen gegaan!zoiets mag je niet verzwijgen tegen bezoekers van je woning!Ons kind is nu tien,en hoest veel en langdurig.Wij leven elke dag in angst of ons kind op jonge leeftijd dodelijke mesothelioom (asbestkanker)zal ontwikkelen!Een arts heeft gezegd dat zij niet kan garanderen dat ons kind geen mesothelioom krijgt doordat wij in 2005 in die asbestbesmette woning zijn geweest.Mensen moeten veel voorzichtiger met asbest omspringen.Sommige mensen brengen ook andere mensen er mee in gevaar!!!ook mijn man en ik kunnen er wel ziek van worden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s