De Telegraaf op het goede spoor

Door Bart Elzendoorn

‘Treinpassagier vaker dupe koperdiefstal’. Dit staat in grote letters te lezen op de binnenlandpagina van de Telegraaf van 13 maart 2012. Het artikel bevat een redelijk aantal cijfers. Maar waar komen deze cijfers vandaan? Kloppen ze wel? En waar komt het nieuws eigenlijk vandaan? Kortom: genoeg vragen over dit artikel.

De Telegraaf opent het artikel met cijfers over het aantal koperdiefstallen in 2010 en 2011. Cijfers die er niet om liegen. Althans, als ze kloppen. Zo is te lezen dat ProRail in 2011 516 keer te maken had met koperdiefstal. Omgerekend betekende dit 18.000 minuten vertraging voor de treinreizigers. Een jaar daarvoor werd 357 keer koper gestolen bij het spoor. Destijds leverde dat de reizigers een totale vertraging van 10.000 minuten op. Het gemiddelde kostenplaatje per jaar bedraagt 13 miljoen euro.

Bronvermelding?

De cijfers worden in de eerste twee alinea’s na de lead beschreven. Een bronvermelding ontbreekt echter. Een woordvoerder van ProRail reageert wel op de cijfers, maar het is onbekend of de statistieken ook van hem komen. De woordvoerder, die in het artikel ook niet bij naam wordt genoemd, blijkt Michiel Haighton te zijn. ProRail heeft drie woordvoerders, van wie twee vrouwen. In het artikel staat dat een woordvoerder reageert, dus dat moest Haighton zijn. Na navraag te hebben gepleegd bij ProRail, werd deze gedachte bevestigd.

Struikelblok één getackled. Maar dit is pas het begin. In een telefoongesprek met Haighton bevestigt hij dat de cijfers van hem – en dus van ProRail – afkomstig zijn. “Wij houden deze cijfers ieder jaar bij. De journalist van De Telegraaf was echter de enige journalist die mij gebeld heeft met de vraag of we concrete cijfers hadden over koperdiefstal. Die heb ik hem dus gegeven”, zegt Haighton. De journalist, Harry van Gelder, heeft op dit gebied zijn werk dus prima gedaan. Hij creëerde op deze manier zijn eigen nieuws. Wellicht had Van Gelder wat duidelijker zijn bron kunnen vermelden. De journalist is het hier niet helemaal mee eens. “De bron leek me duidelijk, gezien de eerste zin: ‘Vorig jaar had spoorbeheerder ProRail 516 keer te maken met het stelen van koper, terwijl het in 2010 nog 357 keer voorkwam’. Verderop wordt de woordvoerder van ProRail nogmaals geciteerd”, aldus Van Gelder.

Nieuws?

Er blijven nog enkele vragen openstaan. Bij het lezen van dit artikel wordt niet meteen duidelijk wat de nieuwsaanleiding is. Waarom brengt De Telegraaf nu ineens dit bericht? Het artikel stond op 13 maart 2012 in de krant. Research bij bijna alle nieuwsmedia uit Nederland leerde mij dat ProRail een dag eerder bekendmaakte dat het zogenaamde ‘struikelmatten’ gaat inzetten om de koperdiefstal terug te dringen. Verkeersminister Melanie Schultz bracht de Tweede Kamer door middel van een brief op de hoogte van het nieuwe preventiemiddel van ProRail. Oorspronkelijk was dit gegeven dus het nieuws.

De journalist van De Telegraaf koos voor een andere invalshoek. Andere media – waaronder de NOS, nu.nl, PowNed, de Wegener nieuwsmedia en RTL – publiceerden alleen het ANP-bericht over de struikelmatten. Dit bevestigt de uitspraak van Haighton dat Van Gelder de enige journalist was die hem om cijfers vroeg. De berichten over de struikelmatten zijn op alle nieuwssites nagenoeg hetzelfde wat betreft de inhoud.

Van Gelder besteedt in zijn artikel ook aandacht aan de struikelmat. Hij doet dit alleen in mindere mate dan andere media, die dus alleen het ANP-bericht online zetten. De nieuwsaanleiding is door deze aanpak niet helemaal duidelijk. Is dit fout? Nee, zeker niet. Van Gelder heeft door eigen onderzoek cijfers bemachtigd die andere media niet hebben. Prima werk dus.

Ruimtegebrek

In het artikel wordt ook geschreven over een schadepost van 13 miljoen euro. Het is – zeker gezien het verloop van het verhaal – voor de hand liggend om te denken dat dit cijfer ook van ProRail afkomstig is. Toch vraagt dit cijfer om een extra check. Na research blijkt dat ProRail dit cijfer openbaar heeft gemaakt tijdens de presentatie van de halfjaarcijfers van 2011. Dat deed de organisatie door middel van dit persbericht.

Het wordt in het artikel verder niet duidelijk welke factoren van invloed zijn op de totale schadepost van 13 miljoen euro. Haighton verklaart dat in dit bedrag de kosten van opgelopen vertragingen, reparatiewerkzaamheden en preventieve maatregelen zijn opgenomen. Hij voegt eraan toe dat er niet alleen koper wordt gestolen op het spoor zelf, maar ook op bouwplaatsen van ProRail.

In de laatste alinea staat beschreven dat ProRail naast de struikelmat ook tientallen opsporingsambtenaren en particuliere bewakers met honden inzet. Het wordt niet duidelijk op welke manier deze bewakers te werk gaan. Haighton: “Iedere nacht lopen onze eigen personeelsleden van 23.00 uur tot 07.00 uur langs het spoor om de boel in de gaten te houden. ProRail doet verder nooit uitspraken over de hoeveelheid bewakers die het inzet.” De journalist had deze informatie in zijn artikel kunnen opnemen. Van Gelder: “Natuurlijk kan je uitwijden over de schadepost of over bewakers met honden die langs het spoor lopen, maar soms heb je slechts een beperkt aantal regels tot je beschikking.”

Conclusie

Alle feiten in het artikel kloppen. Van Gelder heeft als enige journalist een eigen invalshoek bedacht en zelf research gedaan naar cijfers over koperdiefstal. Vanwege het beperkte aantal regels dat Van Gelder tot zijn beschikking had, heeft hij niet alle aspecten uitgebreid kunnen uitwerken. Daardoor blijven sommige vragen onbeantwoord. Maar dit kun je de journalist niet verwijten. Selecteren is immers een onderdeel van het journalistieke werk.

Bronnen:

Harry van Gelder – journalist De Telegraaf

Michiel Haighton – woordvoerder ProRail

De Telegraaf van 13 maart 2012. Kop: Treinpassagier vaker dupe koperdiefstal

http://www.infrasite.nl/news/news_article.php?ID_nieuwsberichten=15548

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Een Reactie op “De Telegraaf op het goede spoor

  1. Pingback: Harry van Gelder dodelijk voor energieakkoord maar helaas op zondag - Climategate.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s