Criminele bejaardenverzorgers minimaal gestraft?

Door Milou Emmerik

‘Bejaardenberovers kunnen zo weer aan de slag in het tehuis’, schrijft  Jeroen Langelaar op 4 april op de website van Elsevier.  Bejaardenverzorgers die zijn veroordeeld voor diefstal kunnen vaak zonder problemen weer aan het werk in een ander tehuis. De straffen die ze krijgen zijn minimaal, aldus de journalist. Waarom krijgen veroordeelde bejaardenverzorgers de kans in een ander tehuis te gaan werken? Tijd voor een onderzoek.

Het artikel in Elsevier gaat over bejaardenverzorgers diezijn veroordeeld  voor diefstal in tehuizen, en die na een korte straf hun rooftocht kunnen voortzetten. Maar het artikel is vaag. Dat komt omdat journalist Langelaar uitdrukkingen en begrippen gebruikt waarbij uitleg ontbreekt. In de lead staat bijvoorbeeld dat ‘de straffen minimaal zijn’. Maar wat is precies minimaal?

Ook de eerste alinea van het artikel roept vragen op. Er staat: ‘Dagblad De Telegraaf meldt woensdag dat het Amsterdamse politiekorps op tal van zaken is gestuit, waarbij verzorgers in verschillende tehuizen honderden sieraden stalen van ouderen die zij behoorden te verzorgen.’ De Amsterdamse politie heeft dus voorbeelden van verzorgers, die in verschillende tehuizen honderden sieraden stalen. Geldt dit alleen voor Amsterdamse tehuizen, omdat de Amsterdamse politie op de misstanden is gestuit? In de lead wordt in zijn algemeen gesproken over bejaardenberovers. Niet per se over bejaardenrovers in Amsterdam.

Daarbij staat er dat het over ‘tal van zaken’ gaat. Hoeveel zaken het precies zijn, blijft onduidelijk. Zijn het er tien, vijftig of honderd?

Verderop in het artikel staat dat het aantal bij de politie bekende diefstallen op bejaarden volgens rechercheur Gerrit Fris het topje van de ijsberg zijn, omdat slachtoffers vaak geen aangifte kunnen doen. Maar de vraag dringt zich op waarom niet. Bejaarden hebben toch ook de mogelijkheid naar de politie te stappen als ze zijn bestolen?

In het artikel wordt alleen de politie aan het woord gelaten. Terwijl de rechterlijke macht slecht wordt afgeschilderd. Rechters leggen criminelen te lage straffen op. In het artikel echter geen reactie van de rechter. Elsevier mist de wederhoor van de rechtbank.

Linkjes
In het artikel wordt voorts gelinkt naar andere artikelen van Elsevier, die niets te maken hebben met  het verhaal. Bijvoorbeeld: ‘Een dief had in het Brentanohuis in Amstelveen al vier keer een bewoner bestolen en kon haar rooftocht ongehinderd voortzetten in de regio.’ Als je dan op het woord ‘bestolen’ klikt, kom je uit bij een artikel van Elsevier met de kop ‘Dertienjarige jongen bekent straatroof en diefstal’. Wat heeft deze dertienjarige jongen met het verhaal te maken? Waarom heeft Jeroen Langelaar deze linkjes geplaatst?

Copy paste
De vreemde linkjes en het missen van nadere uitleg in het artikel was aanleiding om verder het artikel in te duiken. Met onverwachte afloop. In de eerste alinea wordt gelinkt naar De Telegraaf. Misschien dat het artikel van die krant antwoord geeft op de vage uitdrukkingen en begrippen zoals ‘minimaal’ en ‘tal van zaken’. Dat blijkt niet het geval. Na lezing van het artikel in de De Telegraaf blijkt dat Elsevier het artikel uit de ochtendkrant heeft herschreven, maar dat de inhoud precies hetzelfde is. Elsevier gebruikt dezelfde quotes en dezelfde informatie als in het artikel van De Telegraaf.

Hoe kan dit?  Als FHJ Factcheck Langelaar belt, zegt hij niet mee te willen werken. Een reden geeft hij dus niet.

De Telegraaf
De vraag is wat De Telegraaf ervan vindt dat hun artikel  is overgenomen. Het originele bericht is geschreven door Gijsbert Termaat en Tjerk de Vries. Termaat wil wel reageren: “Dit is gewoon een makkelijke vorm van journalistiek. Ik zou het trouwens niet eens journalistiek willen noemen. Het is gewoon iets overschrijven. Dat kan iedereen.”

Langelaar heeft Termaat nooit benaderd met de vraag of hij zijn bericht mocht overnemen of online mocht plaatsen. “Er heeft geen enkel overleg plaatsgevonden. De journalist heeft de naam van onze krant gebruikt en ik denk dat hij dat voldoende vindt. Dat gebeurt wel vaker, hoewel ik dat slecht vind. Maar we kunnen niet altijd op de hoogte zijn van wat er allemaal van ons wordt overgenomen. We kunnen niet de hele dag nabellen om te vragen of iemand ons nieuws heeft meegenomen. Die tijd besteed ik liever aan het schrijven van artikelen.”

Toch geeft Termaat Langelaar nog even het voordeel van de twijfel. “Dit was voor ons een exclusief verhaal. We hadden eigen onderzoek gedaan. Ik denk dat de journalist misschien wel de politie heeft gebeld, maar dat zij zeiden dat alles in De Telegraaf te lezen was. Dan heeft hij het in ieder geval geprobeerd.” Daarna stelt Termaat echter: “Alhoewel, hij heeft letterlijk alles gekopieerd, zelfs de quotes. Er is niets zo makkelijk als verhalen overnemen. Ik vind het trieste journalistiek.”

Duiding van het verhaal
De vragen over het artikel zijn echter nog steeds niet beantwoord. Gelukkig wil Termaat wel duiding geven aan het verhaal dat zij plaatsten.

Wat wordt er bedoeld met minimale straffen?
“We praten hier of over een geldboete of over celstraffen van nog geen jaar.”

Gaat het artikel over Amsterdam of over heel Nederland?
“Ons artikel is gebaseerd op twee dieven die in Amsterdamse tehuizen hebben toegeslagen. Wij hebben alleen de informatie van het Amsterdamse politiekorps. Uit de informatie van de rechercheurs kunnen we vrijwel zeker concluderen dat diefstal op bejaarden door heel Nederland plaatsvindt. Daarom hebben we in onze lead staan dat veroordeelde bejaardenverzorgers door het hele land bewoners in zorgcentra kunnen beroven. Maar de rest van het artikel is gebaseerd op de twee gevallen uit Amsterdam.”

Om hoeveel zaken gaat het?
“Het politiekorps heeft geen precieze aantallen. De twee criminelen in Amsterdam weten zelf ook niet meer precies wat ze van wie hebben gestolen. Stel dat de eerste dief tien ringen heeft meegenomen. Heeft hij dan tien ringen van één bewoner gejat, of heeft hij bij tien bewoners één ring weggehaald? Dan gaat het dus of om één zaak of om tien zaken. Als de crimineel dat zelf niet meer weet, is het lastig dat duidelijk te krijgen.”

Waarom kunnen bejaarden geen aangifte doen?
“In theorie kunnen bejaarden inderdaad net als ieder ander aangifte doen. Het probleem is alleen dat ze vaak niet weten dat ze iets missen. Ze weten niet precies wat ze allemaal aan sieraden of geld hebben. Daarbij merkten we tijdens het onderzoek dat de benadeelde ouderen geen vertrouwen in hun eigen geheugen hebben. Ze merkten dan dat bijvoorbeeld de ring weg is. Ondanks dat ze wel iets vermoeden, denken ze dat ze de ring verplaatst hebben, maar dat ze zich dat gewoon niet meer kunnen herinneren. Ze willen niemand de schuld geven.”

Hebben jullie om een reactie van de rechtbank gevraagd?
“Natuurlijk. We hebben het Openbaar Ministerie benaderd. Alleen konden zij niets over de zaken kwijt. De straffen staan nu eenmaal zo in de wet. Het feit dat veroordeelde dieven zo weer elders aan de slag kunnen, is nu veel in het nieuws. Ik denk dat het OM op de klompen aanvoelt dat ze een extra maatregel in moet voeren.”

Conclusie
Dankzij de uitleg en duiding van de De Telegraaf heeft het artikel meer nuance gekregen. Bovendien kloppen de feiten in het verhaal, al had wat meer uitleg hier en daar dus niet misstaan. Wat betreft de vage linkjes op de website van Elsevier, dat komen we niet te weten. De journalist van het opinieweekblad wil niet meewerken.

Bronnen
Elsevier, 4 april ‘Bejaardenberovers kunnen zo weer aan de slag in tehuis’

Gijsbert Termaat, journalist De Telegraaf
De Telegraaf, 4 april ‘Vrij spel berovers bejaarden’

Advertisements

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s